[410] Since the aim in publishing these documents is not to edit them for other scholars, but simply to provide illustration for materials quoted in the body of the study, they have not been substantially annotated. The modern forms of medieval place names can be located by having reference to the table of equivalencies following. Other material relating to or clarifying them -- and translations for many -- will be found in the text preceding.

Because the Chancery registers are merely records of documents issued, they omit the salutation which the original letter carried. "Nos Petrus, etc.," is exactly what begins the documents in the registers. I have, however, abridged the conclusions in most cases. Complete perorations are printed for C 898:222, C 903:203, and a few others. These are typical.

I have transcribed the documents as they stand, including errors of grammar, orthography, and syntax, except where these actually obscure the meaning. Thus, in C 1206:138 "alcadius elegi non debere" was allowed to stand without emendation or a note, since the meaning is clear and the scribe may have understood this to be the correct form. Sic has been used sparingly, since errors are rife and divergences from standard grammar and orthography so numerous that putting sic after every one would clutter the page beyond legibility. Only where the reader would imagine an error to be one of transcription or typing has sic been used to verify the accuracy of the text.

The conjunctions "e" and "i" are used interchangeably and erratically in the Catalan and Aragonese documents; there is generally no [411] way to be certain which word an ampersand represents, and the transcription here is perforce somewhat arbitrary.

Orthographical variants have been allowed to stand for all nouns and verbs, including proper names, except where the form of a geographical location is distorted beyond recognition, or where a spelling alteration within the same document might confuse the reader.

I am of the opinion that adding accent marks or correcting the spelling of medieval Catalan and Aragonese words is no more justifiable than printing Provençal with modern French orthography and accentuation. Accents were not a part of fourteenth-century Catalan. My only concession to the modern eye has been the addition of apostrophes in cases of ellision, without which many words would be unintelligible or easily misread for others. "Non," for instance, might be "non," "non" ( = ne on), or "non" (= no en). This expedient distorts some words, and results in such unsightly hybrids as "el" (= e el) and "daquen" ( = de aqui en), but it seems in the long run the most satisfactory alternative in presenting documents to a public largely unfamiliar with the niceties of medieval Catalan.

Note, in this connection, that in the originals the "d" before place names is capitalized rather than the first letter of the place; this has been altered for the sake of clarity, so that for Deslida I have put dEslida for Daragon,dAragon, etc.
 

[412] TABLE OF PLACE NAMES

Because the Latin or Catalan equivalents of place names which appear on modern Spanish maps will be unrecognizable to some readers, a table of equivalencies is here provided as a convenience for those wishing to locate places mentioned in the documents following. A case could be made for the retention of the Catalan spelling even in the English text of this study, since most of Catalonia still uses Catalan as its language, but few English speakers would have the means of locating such names as Lleida or Oriola.

Only those names which occur frequently or in contexts of considerable importance, and whose Latin or Catalan forms differ significantly from the modern Castilian are listed. It is assumed that slight deviations, such as Arcana for Artana, or Azp for Aspe, will not present real difficulty for the average reader. Forms in parentheses are variants. The Latin is always given in its most characteristic form rather than in purest Latin.
 

Latin	Catalan	Castilian
Alaguant	Alacant	Alicante
Alfandeguella	Alfandech	Alfandequiella
Algeciras	Aizira (Alciras)	Alcira
Aqualeta	Aqualet	Igualada
Barchinona	Barcelona	Barcelona
Burgia	Borja	Borja
Calatajuba	Calataiu	Calatayud
Çaraniena	Çaranyena	Sariñena
Cesaraugusta	Çaragoça(2)	Zaragoza
Crivilliens	Crivillen	Crevillente
Dertusa	Tortosa	Tortosa
Exea	Eig	Ejea
Ella	Etla	Elda
Faransa	Fansara	Fanzara
Fariçia	Farissa	Ariza
Ilerda	Lleida	Lérida
Montissalbani	Montalban	Montalbán
Montissoni	Montçon (Montso)	Monzón
Muraveteris	Morvedre	Murviedro(3)
Oriola	Oriola	Orihuela
Osca	Osca	Huesca
Sogorbes (Sogorbia)	Segorb	Segorbe
Sirach	Sirat	Cirat
Turol	Terol	Teruel
Tirasona	Taraçona	Tarazona
Vitient	Vicent	Vicién
Xativa	Xativa	Játiva
Xelva(1)	Xelva	Chelva

Petrus, etc. Ffideli nostro Bartholomeo de Senes, jurisperito civitatis Osce, salutem et gratiam. Exhibita nobis per Muça d'Almuçea, tutorem Mahomadelli et Loppelli de Rey, filiorum pupillorum Mahometi de Fey, sarraceni sutoris quondam dicte civitatis, querelosa petitio continebat quia cum nuper quadam die jovis, mensis Januarii proxime preteriti, idem Mahometus, qui, quamquam sutor esset, arte mercandi (ut asseritur) utebatur, proposuisset accedere apud locum de Exea, ut inibi emeret coria pro eis deferendis seu deferri faciendis ad dictam civitatem Osce, causa ea inibi vendendi in suo videlicet operatorio sive tenda, venit ad eum Mahoma de Cani, habitator loci de Vicent, dicens ei quod si ipse debebat accedere ad locum de Exea et emeret ibi merces aliquos, idem Mahoma del Canii iret secum et cum suis animalibus defferet carricas mercium quas in ipsa villa de Exea emeret ad dictam civitatem Osce. Et facta conventione inter eos super illis predictis, Mahoma de Canii dixit sibi quod si idem Mahoma del Rey vellet recedere a dicta civitate die sequenti, reperiret eum in dicto loco de Vicent(4) in domo sua, et daret sibi ad cenandum. Qua die sequenti dictus Mahoma del Rey fuit in loco predicto de Vicent in domo dicti Mahometi del Canii, et cum sumpta cena posuisset se in quodam [418] lecto et jam dormiret, dictus Mahoma. de Canii ingressus fuit dictam cameram cum quodam dogali sive resca in manu, et dum eam poneret in collo dicti Mahoma del Rey, qui dormiebat (ut premititur), ipse se excitavit et dixit ei, "0 Mahoma⁽⁵⁾, et talia [ ] contra me perpetrare!" et vellet se defendere et vociferare, subito intrarunt Habrahime del Galo, Abulcati, Garlandello, at Moffrer de Meel, complices sui, et tunc omnes cum dicta resca tranuolarunt seu sufucarunt eum. Quo sufucato, immiserunt eum in quendam sacum, eumque absconderunt in quadam domo ubi pales existebant; et post quatuor dies de nocte tulerunt ipsum ad quendam torrentem seu baraneum termini loci de Tabernes, et inibi, abstracto de dicto sacco, sauciarunt illum sic mortuum, jam fetentem existentem, terdeciens ictibus, a quibus sanguis minime emanabat. Et eo quia cogitabant, ut creditur, quod sanguis ab huiusmodi ictibus defluere vero debebat, attulerunt secum edulum, et occiderunt eum super peremtum sepedictum, ponendo de sa[n]guine dicti eduli in ictibus ipsius interfecti; et quod de dicta nesse perpetrata, dicti homeside diviserunt inter se peccuniam quam secum predictus Mahoma del Rey defferebat pro emendis mercibus supradictis, qui summam mille ducentorum solidorum jaccensium (ut fertur) attingebat. Quapropter per dictum Muça, tutorem predictum, fuit nobis humiliter supplicatum ut super premissis vel ut exemplo pernitiosis dignaremur de justicia remedio providere.

Nos itaque, eius supplicatione benigne admissa, attendentes quod predicta tanquam perperius et inhumaniter perpetrata sunt acriter punienda, vobis dicimus, conmissimus, et mandamus, quatenus de predictis [419] inquiratis diligentissime veritatem, et quos culpabiles repereritis in predictis taliter puniatis quod eis cedat ad penam, et ceteris similia attemptare volentibus [ ]eat in exem-- plum. Et si vobis visum fuerit, ipsos reos ponatis questionibus et tormentis, et aliis procedatis prout de justicia fuerit faciendum. Nos enim vobis super premissis comittimus per presentes plernarias vices nostras.

Datis Ceserauguste, xvi die Ffebruoarii, anno a nativitate Domini m ccc l vii.⁽⁶⁾

[The king instructs the Justice of Borja to see that the concubines of mercenaries not resident in the city are moved out of the homes of Muslims and lodged with Christians.]

See p.169.

Intelleximus pro parte aljame sarracenorum dicte ville quod aliqui frontalarii qui tempore preterito erant in dicta villa dimiserunt concubinas sive focarias suas in domibus aliquorum sarracenorum dicte aljame, que concubine sive focarie a domibus vel hospiciis dictorum sarracenorum exire differunt, in ipsorum sarracenorum periculum non modicum, Ut dicitur, atque danpnum.

Quocirca volentes super hiis debite providere vobis dicimus et mandamus expresse quatenus visis presentibus compellatis mullieres quascumque christianas quarum viri sive amasii⁽⁷⁾ absentes a dicta villa existant per impositiones penarum et aliter, prout vobis visum fuerit expedire, ad exeundum a domibus et hospiciis sarracenorum predictorum, assignando eis et tribuendo alia hospicia christianorum dicte ville, ubi absentibus viris sive amasiis earundem hospi[ciar]e valeant mullieres prenotate.

[421] C 702:91 (January 18, 1361)

[Because the Muslim aljama of Ariza has been reduced from two hundred families to ten, the king relaxes certain laws regarding the sale of property to Christians.]

See pp.8-9, 276.

Pro parte juratorum et proborum hominum universitatis ville de Ffarisia fuit nobis humiliter supplicatum ut, cum in dicta villa solerent comorari ducenti sarraceni, domos foventes, et ultra, et nunc non inhabitent in eadem nisi decem vel circa, et ad ipsos decem omnes hereditates aliorum sarracenorum ipsius ville pervenerint, et cum eos opportet vendere ex ipsis hereditatibus pro solvendis suis debitis, non reperiantur pro ipsis hereditatibus pretia condecentia, cum ex ipsis decem habeant esse venditores et emptores (pro eo quare ex statuto seu ordinatione super hiis facta: Si aliquis christianus emit aliquam hereditatem ab aliquo sarraceno, tertia partis pretii quod ex ipsa hereditate habet nobis noscitur pertinere), dignaremur ad hoc ut ex dictis hereditatibus pretia decentia habeantur, ex quibus possit satisfieri creditoribus dictorum sarracenorum, licencia[mJ concedere prefatis sarracenis quod suas hereditates possint vendere christianis maiora precia pro eisdem dare offerentibus, absque solutione dicte tertie partis preciorum que ex eis habentur, dictis cum christianis solventiblis annis singulis illud jus seu ea jura ad que hereditates quas emerint teneatur seu sint obligate castro dicte ville pro retinentia eiusdem, cum qua obligatione seu onere et non aliter dicte hereditates vendantur. ...

[422] C 704:129 (November 12, 1360)

[The king orders his lieutenant, the Count of Cervara to revoke edicts which he has lately promulgated forbidding Muslims who are not residents of the morería of Valencia to buy or sell taxable foodstuffs there.]

Cf. pp.287-289.

... ordinaveritis et imposueritis certas impositiones in dicta civitate super pane, vino, carnibus, et aliis mercimoniis, cum certis capitulis et conditionibus, et inter alia publice preconizare feceritis quod nulla persona, cuiuscumque legis vel conditionis fuerit, que non habitet infra clausuras juderie et morerie dicte civitatis, non audeat vel presumat palami vel oculte emere seu emi facere intus dictas clausuras panes, carnes, vina, pannos nec aliqua alia de quibus debeat solvi impositio dicte civitati, sub certa pena. Et (ut asseritur) predicta fuerunt facta in pre udicium regaliarum nostrarum, cum inibitiones tantum possint fieri per principem, et non per aliquas alias personas.

Propterea ffuerit nobis humiliter supplicatum pro parte dictarum aljamarum quod predicta faceremus ilico revocari, necnon quod deberemus tradere in mandatis justicie dicte civitatis quod voce preconia licenciam tribueret universis predicta in dicta inhibitione vestra contenta palam et publice faciendi, cum ipsi supplicantes asserunt se fore peratas exsolvere in dictis vestris impositionibus in omnibus hiis que contractabunt, vendent, vel ement cum christianis, vel christiani cum ipsis, dumtamen impositiones quas exsolvere habebunt de hiis que judei vel sarraceni privati vel extranei ad invicem inter se ipsos contractabunt possint convertere licite [423] in eorum proprios usus, et eorum debita exsoluenda, et dumtamen non compellantur in solutione illius tatxationis vocate "scala," que per vos et ipsos fieri solebat pro solutione solidi quingentorum equitum dicto primogenito nostro nomine nostro concessorum ad opus guerre Castelle per generale⁽⁸⁾ regni Valentie, cum predicte impositiones per nos imposite, ut asseritur, solum fuerint ordinate pro solutione predicti solidi equitum predictorum, et non ad alium finem.

Idcirco eorum supplicationi utpote juste favorabiliter annuentes, vobis dicimus et mandamus firmiter et expresse quod quatenus [sic] predicta concernant seu concernunt prejudicium regaliarum nostrarum, ipsa ilico revocetis, et ad statum debitum reducatis, mora qualibet quiescente, nichil innovando in predictis in prejudicium dictarum aljamarum. Aliter si facere recusaveritis, quod minime oppinamur, per presentes gerenti vices Gubernatoris Generalis in dicto regno Valentie, seu eius locumtenenti, tradimus firmiter in mandatis quod vos ad predictum facienda et compellenda forciet et compellat remediis fori quibus decet....

[424] C 705:68 (Undated; occurs between entry of January 4, 1361, and February 11, 1361.)

[Hospitallers complain to the king on behalf of the Muslim community of Jabut about atrocities committed against Mudéjares by the Alos family.]

See p.357.

Item.. .que N'Arnaldo d'Alos, fill del dit Francesch, sens tota raho feri Maymonet, moro, servidor del dit Comenador [dels Hospitallers.]

Item. . .un altre jorn N'Arnaldo d'Alos, fill del Ffrancesch, viu un dia de festa moro del loch, a qui die Alboquis, que perarie canes a la porta de son alberch, et per ço cor a die de festa ho fahie en casa sua, ma s[ ]a bon fart, e si aquell [ N'Arnaldo] peraue o fahie contra la festa, no venia a ell la punitio, ni lo ere comenade cura danpnos[a].

Item.. .un altre jorn En Bort d'Alos, desus dit, per ço com un moro a qui die Fama Poprell li contesta a peraules desonestes que ell dehie, un dia que aquest moro ana a mercat a Leyda lo dit Bort se fo mans en eguayt en lo cami e hach gram fart del dit moro.

Item.. .per anant un altre jorn N'Arnaldo dAlos, fill del dit Ffrancesch, per ço cor una mora del dit loch no volch fer sos volentats, denits ab una scala muntasse per una finestra de la casa on la dita mora stave, e entra dins, e aqui jach ab ella forçadament, per que sen es exida e ha pres marit en altre loch....

Item. . . enguany en quaresma lo dit Arnaldo, anant se deportar per la orta, troba lo guardia del loch, que sembrava linos, e fora lo cami en una costa bisties de la uila pexien o pasturauen en aquella costa, [425] lo dit Arnaldo dix, per que les hi tenien; qua sua ere aquella costa; se stiguessen daemprar. E per ço cor lo moro li [ni] allegua ni contesta a sa raho, li dona ab lespasa un colp per la ma de que es afollat, e altre per lo coll de que es cuydat morir, per un injrui [sic] que li caya tendra tots temps lo coll de cort e romara affollat.

[426] C 711:131 (January 20, 1363)

[The king upholds the immunity from taxation enjoyed by the wife and sons of Abdulaziz Aterrer, a stonecutter in the service of the Archbishop of Zaragoza, in accord with the provisions of his grant of 1357, quoted herein. Doubt had been cast on this immunity by C 899:230, q.v., but the king resolves the issue, demanding only 18s per annum from the said Mudéjares.]

See pp.212-216, 444-445.

Mandantes per presentem Iusticie Aragonie, merino Cesarauguste, ac universis et singulis aliis officialibus, portariis, cornissariis, et subditis nostris quatenus dictam gratiarn tibi [Abdulaziz Aterrer], uxori, et filiis tuis predictis observent inviolabiliter et faciaxit observari, teque, uxoremn, et filios tuos predictos tractent ut sarracenos quitios atque franchos. Nos enim mandamus per presentem merino Cesarauguste presenti et illis qui. pro tempore preerunt dicto officio merinato quatenus partem te, uxorem, et dictos filios tuos solvere contingentern in peytis, subsidiis, et aliis exactionibus supradictis in nostro compoto recipiant et admittant. In cuius rei testimonium presentem fieri nostroque pendenti sigillo iussimus communiri. Datis Calataiubi, xxiiii die Aprilis, anno a nativitate Domini millesimo trecento quinquagesimo septimo, nostrique regni vicesimo secundo. . . .Verumtamen ut pro parte uxoris et filiorum prefati Abdalazir percepimus vos compellitis et distringitis eos ad solvendum in predicta ordinaria dicte aljame, contra tenorem gratie ipsius, cuius pretextu dicti, uxoris, et filii sunt a dictis peyta et tributis liberi et exempti quemdiu vitam duxerint in humanis; unde supplicato nobis super hiis de opportuno remedio providi, cum beneficia principum firma existere debeant et mansura, vobis et [427] cuilibet vestrum dicimus et mandamus de certa scientia et expresse quatenus preinsertam gratiam eisdem uxori et filiis observetis et observari faciatis inviolabiliter iuxta ipsius seriem et tenorem, quibusvis concessionibus seu provisionibus per nos ante predictam gratiam et post dicte aljame factis quomodolibet, seu concessis, quas presentis serie revocamus et pro revocatis haberi volumus, quo ad hec obsistentibus nullo modo. Hoc tamen proviso, quod de dicta peyta ordinaria per dictam aljama solvendam nobis deducatur decem et octo solidos ,ad quos solvendos taxati fuerunt prefati uxor et filii pro facultatibus quas nunc habent, prout inde a merino dicte civitatis informationem habuimus; quosquidem decem et octo solidos annuatim in nostro compoto recipi volumus et admitti, sic quod ex inde pro dictis decem et octo solidis nulla compulsa contra predictam aljamam queat fieri seu districtus. Nos enim expressius vobis et cuilibet vestrum iniungimus quod aljama predicta solvente anno quolibet in terminis assuetis peytam ordinariam supradictam, eidem de dicta peyta ac decem et octo soiidis antedictis faciatis apocham de soluto. Mandantes magistro rationali curie nostre seu alii [sic] cuicumque a nobis de predictis compotum audituro, quod in nostro recipiat compoto decem octo solidos predictos, cum nos ipsos haberi velimus penitus pro solutis; cavendo tamen attentius ut a tempore guerre predicte citra formam supradictam servetis nec presumatis eosdem super hiis in aliquo molestari....

[428] C 720:8 (August 18, 1365) (Secret Seal)

[The king orders the General Bailiff of Valencia to find lodging for a foreign Muslim dignitary in the morería of Valencia.]

See pp.186-187.

.Manam vos que a Alabeç Abennafi, sarrahi de Berbaria, lo qual a nos per certes rahons era vengut, e qui de licencia nostra sen torna a sa terra, donets poscida en la moreria de Valencia. E no remenys la lexets traure i. portar ab si de la dita ciutat draps i robes i totes altres coses que mester haura, saluu [sic] armes e altres coses vedades.

[429] C 720:77 (August 31, 1365)

[In gratitude for their inducing the Muslim population of Segorbe to return to the kings service, the monarch pardons two amins of the city for having escaped from the jail of the Bishop of Valencia, where they were being held as hostages.]

See p.336.

Nos Don Pedro: Por la buena obra que vos, Abdalla Albardero e Abrafim Razin, alamins de la aljama de los moros de la ciudat de Sogorb, habitadores de la cita ciudat, a nos e a la cosa publica fiziestes en converter e a la nostra part de coraçon e de volentat retornar los moros de la dita aljama de la grant error en la qual eran puestos, manteniendo al Rey de Castiella dins senyoria del qual estavan, e guerra contra nos e nostras gentes por todo lur poder faziendo; por la qual razon se seguio que los christianos, qui ya eran del nostre coraçon, ensemble con los ditos moros se alçaron con la dita ciudat de Sogorb por al. nostro servitio, e a nos e al Arcebispe de Çaragoça, tudor de la Contessa de Luna,, Senyora de la dita ciudat, se rendieion; e por tal como ante quel rendimiento se fiziesse de la dita ciudat huviemos jurado de fazer a vos el perdon siguient:

For aquesto, mouidos por las razones sobreditas, con tenor de la present carta nostra, perdonamos, defenetemos, remetemos, e relaxamos a vos, ditos Abdalla Albaredo e Abrafim Razin, tota accion, question, peticion, e demanda, e toda pena civil e criminal e otra qualquiere, la qual contra vos e vestros bienes podrianos mover o fazer por tal como vos con otro pressoners [430] trebantastes la preson del Bisbe de Valentia en do estavades presos por catiuos nostros, e de alli vos fuesstes e von andastes per a la dita ciudat de Sogorbe, en do tractastes e fiziestes luego la dita obra, or por qualquiere razon, assi empero que daqui adelant por nos o los nostros officiales quales se quiere⁽⁹⁾ no podades seyer ponidos⁽¹⁰⁾ o condempnados civilment o criminal⁽¹¹⁾ por las cosas sobreditas, o en alguna manera seyer presos, ni mal tractados; antes seades daqui adelant con todos los bienes vestros liures, guitos, e perdonados, e perdurablement absueltos.

Mandantes....

Dada en el sitio de Murviedre, postramero dia dAgosto, en el anyo de la Nativitad de nostro Senyor m ccc lx v; del nostro reynado, trenta.

[431] C 721:88 (December 3, 1364)

[Peter orders the resumption of a suspended trial involving the murder of three Jews by two Christians and eight Muslims. The trial is commended to the supervision of a jurist of Lérida.]

Cf. Chapter III, and p.375.

Petrus, etc. Ffideli nostro Raymundo de Cumbis, jurisperito Ilerde, salutem et gratiam. Cum processus pacis et treuge [sic] factus vel incohatus per vicarium Ilerde vel eius locum tenentem ad instantiam seu querelam quarundam judearum aut judeorum, ratione seu occasione mortis perpetrate in personas trium judeorum, in termino loci de Ajabut, contra Bernardum Cubero, bajulum loci de Ajabut, et Dominicum Culvera, habitatorem loci eiusdem, necnon sarracenos subscriptos, habitatores ipsius loci, viz., Macadur Juniç, Almariori Jornet, Brahim Almaiori (aliter vocatum Rossell Çoleyma), Amargos Farayg, Popiell Amado, Alfahuell Aycuch, Maçada Badoç, et Faragium Morola, dicatur esse nullus, certis de causis, et ob hoc fuerit nobis humiliter suplicatum tam pro parte commendatoris dicti loci quam dictorum hominum, ut de et super eis dignaremur superius nominatos, contra quos proceditur, in eorum jure audire, ne contra justiciam molestantur, propterea vobis dicimus, comittmmus, et mandamus quatenus, vocatis qui fuerint evocandi et resumpto processu inde habito, quem vobis tradi jubemus, de similitate dicti processus qui allegatur, cum dependentibus et connexis cognoscatis, et super eis faciatis et decernatis quod de jure et ratione fuerit faciendum. Nos enim vobis super hiis comittimus cum presenti plenarias vices nostras.

Datis Ilerde, tertie die Decembris, anno a nativitate Domini m ccc lx iv.

[432] C 721:135 (January 2, 1365)

[The king orders the Bailiff of Lérida to honor a previous edict {of 1351, quoted herein) commanding certain Muslim landowners of Benifallet to exchange their property with a Jew for other property of equal value elsewhere, and suggesting a system of arbitration.]

See p.69.

Petrus, etc. Ffideli nostro baiulo Dertuse vel eius locumtenenti, salutem et gratiam. A vestri non credimus memoria dicessisse [sic] qualiter dudum per Infantem Fferdinandum scriptum fuit vobis sub hac forma: Infans Fferdinandus, serenissimi Domini Alfonsi, recolende memorie, Regis Aragonie filius dei gratia, Ma[r]chio Dertuse et Dominus de Albarrazino, ffideli nostro baiulo Dertuse vel eius locum tenenti, Salutem et gratiam. Exponente coram nobis fidele nostro Astrugo de Almenario, cive Dertuse, percepimus quod ipse habet quasdam domos in loco de Benifalleto, termini Dertuse, et ex utraque parte dictarum domorum eisdem terrarum pecie alique sive terre trotia contigue sunt et etiam confrontantur, quorum unum trocium est quorundem sarracenorum dicti loci de Benifalleto, quodquidem trocium nune de presenti detinet et possidet Mogehit del Alsaig, ssaracenus dicti loci, habens partem etiam in dicto terre trocio seu dictus Mogeit, nomino suo proprio sive nomine cuiuslibet aliorum; aliudque etiam trocium terre cum quibusdam arboribus detinet et possidet Haceyna sarracena, uxor Mochomat Alfarra quondam, et heredes eiusdem Mahomi et heredes Maymo Alfarra, fratrum quondam, seu dicta uxor dicti Mahometi, in nomine proprio sive nomine dictorum heredum aut cuiuslibet alterius. Et supplicavit nobis idem Astrugus ut, ipso dante dictis sarracenis pecias terre similes [433] in valore in alio loco infra terminum dicti loci de Benifalleto sive de Aldouesca, vobis mandare litteratorie dignaremur quod predictos sarracenos jamdictas pecias sive terre trocios habentes juxta domum dicti Astrugul [sic] pro parte nostra rogare et requirere deberetis ad faciendum concambium cum eodem de peciis seu trociis supradictis pro peciis seu possssionibus aliis valoris similis,infra terminum dictis loci de Benifalleto aut de Aldouesca, quas obtulerit, se daturum ad arbitrium duorum virorum, scilicet unius eligendi per dictum Astrugum et pro parte sua, et alterius sarraceni pro parte dictorum sarracenorum vel possidentium nunc terras predictas, vel partem habentium in eisdem, eligendi; quorum declarationi fiende per dictos eligendos tam idem Astrugus quam jamdicti sarraceni vel habentes aut possidentes nunc terras ipsas et partes habentes in eisdem stare et adqui[e]scere tenerentur. Quare supplicationi predicti Astrugui favorabiliter annuentes, vobis dicimus et expresse mandamus quatenus, visis presentibus, dictos sarracenos aut tenentes et possidentes nunc ipsas pecias sive terras (vel partem in eisdem habentes) requirere debeatis quia iuxta modum et foram superius expressatam unum sarracenum pro parte sua eligere debeant, qui una cum alio viro per dictum Astrugum eligendo, visis et subiectis ad occulum peciis supradictis, earum denique valore et loci distantia equanimiter pensatis ac etiam ponderatis, tam hiis peciis sive trociis terre, videlicet qui dictorum sarracenorum sunt, quasi hiis qui predictus suplicans in concambium dare et offere voluerit, et eis ad equitatem [434] juste requirens, predictos sarracenos compellatis ad standum et adquiescendum declarationi fiende per predictos eligendos per partes superius nominatas. Verum si predicti sarraceni aut habentes et possidentes nunc ipsas pecias seu trocia terre, vel in eisdem partem habentes, requisitioni obsecundare neclexerint, et sarracenum pro parte sua eligere noluerint ullo modo, volumus ac vobis mandamus quatenus vos eligatis dictum sarracenum, partibus non suspectum, qui una cum illo probo homine eligendo per jamdictum Astrugum predicta facere teneantur sub modo et forma⁽¹²⁾ superius expressatis. Et facta declaratione per predictos eligendos fienda, eam per partes ipsas faciatis teneri et servari etiam inconcusse. Et hoc aliquatenus non mutetis, cum sic fieri de certa scientia providerimus et velimus; volumus tamen quia terre quas predicti sarraceni pro dicto cambio et in emenda peciarum predictarum habuerint ad ipsam honera qui sustinere nunc habent pro antedictis peciis teneantur, iure nostro in omnibus illeso ac etiam semper salvo. Datis apud optam, pridie idus Martii; anno a nativitate Domini millesimo ccc 1 primo. Pere Gonuide.

Nunc autem per dictum Astruch fuit nostro culmini humiliter supplicatum quod, cum premissa in littera supradicta contenta non fuit debito effectu mancipata, dignaremur de benignitate nostra regia ipsa per vos exsequi mandare et ad debitum perduci effectum. Nos itaque dicte suplicationi condescendentes benigne vobis dicimus et mandamus quatenus, cum per dictum Astruch seu eius procuratorem inde fueritis requisitus, litteram preinsertam et contenta in ea [435] exequimini et compleatis et exequi et compleri faciatis per sarracenos superius nominates iuxta sui seriem pleniorern, omni dilatione et excusatione remotis.⁽¹³⁾ Et hoc aliquatenus non mutetis, cum sic nos de certa scientia fieri providerimus et velimus.

Datis Dertuse, vicesima secunda die Januarii, anno a nativitate Domini m ccc lx quito.

[436] C 862:121 (January 12, 1337)

[The king instructs all officials to honor the right of Muslim communities to put to death Muslims who are converted to Judaism.]

Translated on pp.378-379.

Nos Petrus, etc. Universis officialibus nostris et eorum loca tenentibus, salutem, etc. Pro parte aljamarum sarracenorum regni Valentie fuerit⁽¹⁴⁾ nobis humiliter suplicatum quod, cum per çunam eorum sit eis licitum condempnare ad mortem quoscumque sarracenum vel sarracenos ad ritum judeorum perversos⁽¹⁵⁾, et contingat interdum aliquem sarracenum vel sarracenam ad dictum ritum judeorum perverti; tamen nonnulli christiani conantur deffendere dictos judeos perversos, ac etiam impedire ne secundum dictam çunam fiat justicia ex eisdem, in dictorum sarracenorum prejudicium et eorum çune non modicum lesionem.

Quare ad supplicationem pro parte ipsorum humilem nobis factam, vobis dicimnus et mandamus quatenus cum sarracenum aut sarracenam ad ritum perverti contigerit judeorum, eosdem per alcadios sarracenos juxta eorum çunam, absque mercede, compositionem peccuniariam,⁽¹⁶⁾ vel remissione aliqua, et impedimento quocumque, [431] judicari et puniri totaliter permitatis.

Datis Valentie, pridie idus Januarii, ammo Domini millesimo ccc xxx septimo.

C 862:121 bis (January 12, 1337)

[The king prohibits charging Mudéjares for the privilege of making pilgrimage to the Muslim shrine at Godalesc, previous royal grants notwithstanding.]

See pp.262-263.

Petrus, etc. Universis et singulis officialibus nostris et eorum loca tenentibus presentibus et qui pro tempore fuerint, ad quos presentes pervenerunt, salutem et gratiam. Ex parte aljamarum sarracenorum regni Valentie fuit expositum coram nobis expositum⁽¹⁷⁾ conquerendo quia, licet in termino loci de Godalesc, tempore quo regnum Valentie erat sarracenorum, in loco nostro vocato Zaneta, sit quedam mezquita in qua fuit sepultus quidam sarracenus qui tunc tempus per sarracenos luxta credentiam eorum vocabatur et reputabatur sanctus, et nunc etiam reputatur, cuius devocione sarracenica nonnulli sarraceni preteriti temporis et presentis, tam de dicto regno Valentie quam de aliis partibus, veniebant et nunc veniunt ad mezquitam predictam, causa inibi faciendo orationem, prout hactenus est fieri usitatum; tamen, ex concessione per nos facta Bartholomeo Cartasquiri, vicino dicti loci de Godalesc, ipse Bartholomeus ab uno quoque sarraceno vel sarracena veniente ad dictam mezquitam sex denarios regalium extorquere conatur etiam et habere, in dictorum sarracenorum -- qui hucusque ad ipsam mezquitam franchi et absque [438] extorsione aliqua consueverunt venire -- prejudicium, ut asseritur, atque dampnum.

Quocirca, nostro [ ] premissis pro parte sarracenorum jamdictorum debito remedio humiliter implorato, vobis et singulis vestrum dicimus et mandamus quatenus omnes et singulos sarracenos et sarracenas ad dictam mesquitam venire et inibi orationem per eos fieri quotiescuinque voluerint, absque redemptione vel servitute aliquo, prout consueverunt hactenus, pemitatis, concessione dicto Bartholomeo (ut premittitur) per nos facta de extorquendo sex denarios pro quolibet sarraceno vel sarracena ad dictam mezquitam veniente, quam presentibus revocamus [nullo modo obsistente] .

[439] C 898:222 (April 1, 1356)

[The king confirms the civil and criminal code previously issued the royal Muslims of Ricla, Ariza, and other towns, and the feudal duties owed by them to the Crown.]

See pp.166, 280.

Nos Petrus, etc. Viso quodam priuilegio serenissimi domini Petri, Dei gratla Regis Aragonie et Comitis Barchinone, concesso sarracenis habitantibus in villa de Ricla, bulla plumbea sigillato, cuius tenor sequitur in hec verba: Cum leges et iura et vigore iudicorum in medio sint statuta, ut per ea cuiuscumque condicionis gentes et populi gubernentur, et unicuique vis sibi debitum tribuatur, non tantum bonis et modestis set [sic] etiam discolis, idcirco nos Petrus, Dei gratia Rex Aragonie et Comes Barchinonensis, per nos et omnes successores nostros damus, concedimus et laudamus vobis universis mauris, presentibus et futuris, et successoribus vestris in perpetuum, qui habitatis et habitaturi estis in Rota, in Lumpiach, in Calatorau, in Ricla, in Morata, in Arandega, in Corna, in Nullia, in Masones, in Vierga, in Illoca, in Xiarch, in Aranda, in Nors, in Sanuingen, in Paracolls, in Ermich, in Santos, in Terrer, in Ffariza, in villa Felich, hos scilicet foros et has consuetudines habendas inter vos perpetuo et tenendas:

Si aliquis maurus vel maura obierit sine infante, propinquior parens ejus habeat⁽¹⁸⁾ hereditatem et res ipsius. Si vero fecerit testamentum et de suo lexaverit alicui qui sit realencus, passet suum testamentum sicut factum fuerit; set non liceat ei aliquid admittere nisi homini realenco.

[440] Si aliquis vel aliqua morte subitania moriatur ita quod non possit facere testamentum, tres mauri de mellioribus illius ville vel loci unde fuerit emperent omnes res mortui, et facta tota sepultura ipsius, totum residuum dividant aliis qui faciant inde servitium quod ille dun viveret faciebat.

Et si aliquis maurus transtulerit se ad aliud regnum et lexavent hereditatem, mandamus algemiam [sic] illius ville quod donent hereditatem ipsius alicui de propinquioribus ipsius, vel etiam alteri secundum suum çuniam, qui faciat inde solitum servitium.

Si vero aliquis maurus dehone[s]taverit alium verbis, uel ceperit eum per capillos, et peterit inde comprobari secundum suam çuniam, peytet quinque solidos. Et si cum fuste vel petra percusserit eum, si sanguis inde non exierit, peytet similiter quinque solidos; et si sanguis inde exierit, peytet x solidos. Et si affolauerit aliquid membrum, faciat quidquid et quantum mandaverit çunia maurorum. Si aliquis maurus abstraxerit alteri culcellum, et non percusserit cum eo, peytet quinque solidos; et si percussisset cum culcello, peytet sexaginta solidos. Et si aliquis interfecerit alium, peyte[t] integre homicidium.

Si aliqua maura apparuerit pregnata furnicatione [sic], peytet quinque solidos; et si ipsa imposuerit alicui mauro, quod ipse eam impregnaverit, et ipse confessus fuerit hoc esse verum, peytet uterque quinque solidos, et filius sit horco [n.b.]. Set si ille negaverit se eam impre[g]nasse, iuret ille secundum legem suam, et sit inde solutus, et maura peytet quinque solidos.

[441] Item statuimus firmiter et mandamus quod nullus sit ausus capere uel agrauare seu perturbare, pro aliqua culpa uel pro aliquo f[ ]ffacto aut causa, aliquem maurum vel maura[m] (vel res suas) qui passit vel vellit dare fidantiam de directo.

Item si aliqua maura dehonestaverit aliam verbis, peytet tantum duos solidos; et si verberaverit eam, peytet quinque solidos. Si tamen de hiis peterit comprobari per çuniam sin aut [sic], iuret secundum legem suam et sit inde soluta.

Item vos omnes mauri nostri predictarum villarum et locorum possitis venari et piscari per montes et aquas libere et sine omni metu, ita quod nichil inde dare vel facere teneamini nobis vel alicui alii persone unquam.

Item de mauris de Ricla qui sunt villani nostri: qui habet unum jugum bovum, serviat nobis sex diebus tantum in anno cum ipso iugo; et qui habet bestiain traginetiam⁽¹⁹⁾, similiter serviat nobis cum illa sex diebus tantum in anno; et qui non habet boues vel bestiam, serviat nobis sicut pedo sex diebus in anno tantum. Et nos et successores nostri demus ad comedendum istis omnibus hiis sex diebus quibus servierint nobis, et eadem die qua servierint redeant ad domos suas.

Datis Cesarauguste, xvii kalendis Nouembnis, per manum Fferracii, notarii nostri, era m ccc xl octava.

Quicumque autem contra hanc cartam veniret iram nostram incurreret, et insuper nobis pro toto et pena peytaret mille morabetinos....

[442] Idcirco ad supplicationem humilem pro parte dictorum sarracenorum ville de Ricla nobis factam, laudamus, approbamus, an etiam confirmamus dictis sarracenis habitantibus et habitaturis in dicta villa de Ricla totum privilegium supradictum et omnia et singula in eo contenta, prout melius actenus⁽²⁰⁾ usi sunt. Mandantes per presentem universis et singulis officialibus nostris et loca tenentibus eorundem, presentibus at futuris, quod confirmationem nostram huiusmodi observent et observari faciant iuxta ipsius continentiam [sic] et tenorem. In cuius rei testimonium presentem cartam nostrarn inde fieri et sigillo nostro appendicio iussimus sigillari.

Datis Cesarauguste, prima die Aprilis, anno a nativitate Domini m ccc 1 sexto, nostrique regiminis xx primo.

Signum Petri, Dei gratia Regis Aragonie, etc.
Testes sunt Lup[p]us, Comes de Luna, etc.
Petrus Ferdinandi, domino de Ixar, etc.
Lupus, Cesarauguste archiepiscopus
Achonus de Focibus
Johannes Eximini d'Urrea, etc.
fuit clausum per Gundissalvum de Gradibus

[443] C 899:60 (August 22, 1356)

[The king grants to Martinus Eximin the authority to set and receive the fines to be paid by the Jewess Maria for having converted to Judaism from Islam, and for committing adultery with Jews while she was yet a Muslim.]

Translated on pp.351-2.

...Tenore presentis damus et concedimus vobis domino Martio omne ius quod habemus seu habere possumus aut debemus super Mariam iudeam qui fuit sarracena, tam pro eo quia nuper derelicta secta perfidi Mahometi abraicam legem assumpsit, quam occasione adulterii quod ut dicitur commisit cum iudeis, ipsa existente sarracena, quam ratione aliorurn criminum per ipsam ut asseritur commissorum. Dantes et concedentes vobis dicto Martio plenariam potestatem et facultatem componendi cum dicta sarracena pro illa peccunie quantitate pro qua melius secum poteritis convenire, et recipiendi ac vestris utilitatibus licite et impune applicandi omne quod ex dicta compositione habere poteritis,...necnon absolvendi et diffinendi iudeam ipsam a predictis et aliis quibuslibet criminibus per ipsam qualitercumque commissis, ac si per nos litteratorie dicta absolutio eidem fieret. Mandantes,...

[444] C 899:230 (January 9, 1357)

[The king revokes the privilege of immunity from royal taxes on the aljama previously granted to Muslims working on the aljafería of Zaragoza.]

See pp.213-214, 426-427.

Considerantes inquam nos enim minus immemores prouisionis preinserte et ob inportunitatem poscentium ac supplicantium concessisse aliquos franchitates, tam verbo quam aliter (signanter:

Mahocmat Ballestero, et Audalazia Aterer, et quibusdam aliis sarracenis aljame pertacte), intencionisque nostre non fuerit nec existat franchitates aliquas concessisse verbo uel aliter-- preter franchitates dictis magistris sarracenis concessas -- in preinserte prouisionis nostre prejudicium et etiam lesionem; idcirco, attentis predictis, necminus ad humilem supplicationem per dictam aljamam propterea nobis factam, volentesque circa indempnitatem et reparationem al[jame] pred.icte, ciui propter mortalitates preteritas et aliter ob diuersa et intolerabilia onera expensarum sive exactionum regiarum, que supportare habet, ad maximam inopiam et diminutionem bonarum [et] personarum est deducta, et ut per sufficientes et industriosas personas aljama ipsa in eius regimine et aministratione [sic] melius prosperare valeat, ut conuenit, prouidere concessionem uel prouisionem nostram preinsertam iuxta sui serie cum presenti confirmandum ducimus, eamque ab omnibus in concusse⁽²¹⁾ exsequi volumus et etiam obseruari, quibusvis qu[ ]iis, prouisionibus, ac concessionibus per nos (ut pertangitur) in [445] contrarium, uerbo uel aliter quomodolibet, predictis Mahocmat et Audallaziz uel aliis -- preterque dictis magistris -- factis, quas presentibus reuocanus, obsistentibus nullo modo. Mandantes Gubernatori et Justicia sic Aragonie, ac Merino Cesarauguste, ceterisque aliis universis et singulis officialibus nostris, presentibus et futuris, uel eorum loca tenentibus, quod preinsertum mandatum nostrum et etiam huiusmodi compleant effectualiter et exsequeantur ut superius continetur et non contraveniant aliqua ratione. In cuius rei testimonium presentem fieri iussimus nostro pendenti sigillo munitam.

Datis Cesarauguste, nona die Januarii, anno a nativitate Domini m ccc 1 septimo, nostrique regni vicesjmo secundo.

[446] C 901:113 (July 18, 1357)

[The king grants safe-conduct through his dominions for Muslims travelling to Mecca from Navarre.]

See pp.292ss.

Petrus, etc. Dilectis et fidelibus universis et singulis procuratoribus, gubernatoribus, justiciis, merinis, suppraiuttariis, vicariis, et baiulis, necnon guardianis, portulariis, siue custodibus passuum et rerum prohibitarum, ceterisque o[f]ficialibus et subditis, ac etiam aliis servitoribus, amicis seu devotis nostris quibuslibet, tam in terra quam in mari ubilibet constitutis, ad quos presentes pervenerint, salutem, etc. Cum Mahoma Alcordoueri et Abdella Tunici, sarraceni Tudele, regni Nauarre, cum uxoribus, filiis, et familia [sic] suis, qui inter omnes numero nouem sunt, apud partes ultramarinas pro visitando Mecca impresentiarum [?] accendant, nosque contemplaconem [sic] illustris regis Navarre sororii nostri carissimi tanquam fratris, dictos sarracenos et eorum uxores, natos, atque familiam ac peccuniam et animalia, res, bona que deferant secum, dum tamen res prohibitas non existant, sub nostris regali guidatico, protectione, et custodia de speciali gratia cum presenti duxerimus admittendos. Ideo vobis nostris officialibus et subditis et unicuique vestrum dicimus,et mandamus firmiter et expresse vos servitores, amicos, et deuotos nostros, attente rogantes quatenus prefatos sarracenos et eorum uxores et filios cum familia, peccunia, animalibus, et aliis omnibus bonis seu rebus que secum deferant, ut prefertur, transire, yre [sic], et redire per omnia loca terre et dominationis nostre, tam in terra [447] videlicet quam in mari, totaliter pemittatis salue periter et secure, nullum eis vel alicui eorum in personis vel rebus disturbium, dampnum, seu impedimentum vel iniuriam aut molestiam irrogando seu irrogari vel fieri per aliquem permittendo; quinimo provideatis eisdem si opus fuerit et inde fueritis requisiti de securo transitu et conductu. Presentes vero, quos post duos annos volumus non valere, per illum vestrum cui in redditu predictorum fuerint ultim presentate percipimus [sic] retineri.

Datis Cesarauguste, xviii die Julii, anno a nativitate Domini m ccc 1 vii.

[448] C 903:107 (October 4, 1359)

[The king grants to a favorite the price of a Muslim slave recently captured and worth thirty-seven pounds (of Barcelona).]

See pp.149-56.

Petrus, etc. Ffideli scriptori officii thesaurarie nostre Hugueto Cardona, ordinato ad vendendum sarracenos hiis diebus captos per nobilem Bernardum de Capraria cum certis galeis armatis, seu alii cuicumque ad recipiendum pretia ipsorum sarracenorum deputato, salutem et gratiam. Quia ffidelis de domo nostra Guillelmus ça Calui, ballistarius Barchinone, emit in encanto facto de dictis sarracenis quendain vocatum Mafumetus Algazu, pretio triginta septem librarum barchinonensium, et nos eidem Guillelmo dictum pretium gratiose concessimus cum presenti, propterea vobis dicimus et mandamus quatenus ab ipso Guillelmo dictas triginta septem libras minime petatis seu etiam exigatis, recuperando presentem loco apoche et mandati. Nos enim mandamus magistro rationali curie nostre seu alii cuicumque a vobis de premissis compotum recepturo quatenus tempore nostri ratiocini vobis vel exhibente presentem dumtaxat [? ] predictam in nostro regali compoto non postponat.

[449] C 903:175 (November 27, 1359)

[To meet its debts, which are overwhelming, the aljama of Játiva is allowed to levy taxes and imposts exactly like those imposed by the Christian universitas, and to keep the money derived therefrom for the payment of debts.]

Translated on p.218.

Nos Petrus, etc. Compatientes inopie et paupertati ad quas vos, aliama sarracenorum civitatis Xative et singulares eiusdem, propter molem nimiam debitorum ad quem obilgati existitis et tenemini estis deducti, propter quem, nisi per nos de subscripta et aliis debitis provisionibus, favoribus, et gratiis vobis provideretur, possetis de facili ad destructionem irreparabilem pervenire, idcirco supplicationibus vestris nobis propterea factis benigniter inclinati, tenore presentis concedimus vobis quod per quattuor annos a datis presentium in antea computandos, ut vestris debitis satisfacere facilius valeatis, possitis inter vos imponere et ordinare omnes ilias et similes impositiones et eisdem modo, via, et forma quibus universltas christianorum dicte civitatis eas ex nostri licencia imposuit atque levat, quas quidem impositiones vendere et arrendare si volueritis cuivis possitis, et eas exigi et levari facere per tempus superius expressatum, et peccuniam inde ex eis exeuntem liceat vel convertere in solutionem et satisfactionem vestrorum debitorum predictorum. Mandantes, ....

[450] C 903:203 (December 1, 1359)

[The king confirms a privilege of 1202 guaranteeing the right of the Muslims of Lérida to be tried only by officials of the aljama, even in cases involving Christians and Jews.]

Translated on pp. 140-141.

Nos Petrus, etc. Attendentes dudum nos subscriptam confirmacionem fecisse vobis aliame sarracenorum Ilerde cum nostra littera, nostro sigillo secreto munita, continente subse[quen]tis:

Nos Petrus, Dei gratia Rex Aragonie, etc. Quia adelantati siue nuncii aliame sarracenorum Ilerde nostram adeuntes presenciam ex hibuerunt nobis humiliter quoddam priuilegium illustrissimi Domini Petri, Regis Aragonie, proaui nostri, memorie recolende, sigillo suo appendicio in corrigia siue cordula cerui sigillatum, datum Cervaria, die veneris tertia die Septembris, anno Domini m cc ii, in quo inter cetera sequens clausula continetur:

Item, statuo quod quod⁽²²⁾ si aliquis christianus vel judeus querimonian habuerit de aliquo sarraceno Ilerde uel de alio sarraceno qui in Ilerde venerit, conqueratur çalmedine uel alcaydo constitutis inter aliamam sarracenorum Ilerde, et in posse ipso rum faciat directum, et non distringatur aliquis sarracenus pro curia christians uel judaica nisi tantum per çalmedinam⁽²³⁾ uel alcayt constitutos inter eos.

Et licet inter dictos adelantatos et aliamam ac baiulum Ilerde lis seu questio diu mota fuerit sive ducta an videlicet per dicta verbs clausule preinserte aliama predicts prorsus [451] eximeretur uel eximi debeat ab examine siue judicio baiuli Ilerde, sic quod pro aliquo crimine seu delicto dictus baiulus Ilerde nequeat procedere contra eos uel de eis civiliter aut criminaliter se intromittere quouismodo, attamen nos considerantes quod dicta aljama ab aliquibus citra temporibus qui ad depopulationem deuenit, in tantum quod nisi per subacripte nostre provisionis remedium ceperetur destructioni irreparabili videtur proculdubio subjacere, idea pro reformatione et reparatione aljame predicte litem seu questionem predictam tollere omnino volentes, dictanique clausulam interpretantes ac etiam declarantes prouidemus et uolumus, dicte que aljame deliberate et de certa scientia concedimus cum presenti quod de cetero predicta aljama et singulares ex ea pro et super quocumque negotio ciuiliet criminali directum faciant in posse alcaydi uel çalmedine dicte aliame qui nunc sunt uel pro tempore fuerint. Ita quod dictus baiulus Ilerde, qui nunc est uel alii qui pro tempore fuerint, de dicta aljama uel singularibus eius aut quibuslibet negotiis eorundem ciuilibus seu criminalibus intromittere se non possint, quinimo predicti alcaydi uel çalmedina presentes et futuri per aut juxta eorum çunam inde justiciam reddant, eosque puniat prout nouerint faciendum. Et hoc quidem sic fieri uolumus et seruari quibusuis comissionibus, processibus, ac usibus factis in contrarium aut quomodolibet exercitis obsistentibus nullo modo. Et uolentes ulterius dictam aljamam nostris specialibus prosequi gratis et fauore pro reformatione dicte aljame, declarationem factam per inclitum infantem Petrum, Comitem Rippacurcie et Montanarum de Prades, patruum nostrum carissimum, tunc locum [452] tenentem nostrum generalem in Cismarinis regnis et terris nostris, de uel super exercitio jurisdictionis ciuilis dicte aijame et adelantatorum ipsius cum carta sua, suo sigillo pendenti munita, que datam fuit Ilerde, xvii die Januarii, anno a natiuitate Domini m ccc 1 quinto, necnon omnia et singula priuilegia tam per predecessores nostros, reges Aragonie, recordationis eximie, quam per nos memorate aljame et singularibus ipsius, quomodocumque indulta, prout melius eis usi hactenus extiterunt iuxta eorum tenores aut series cum presenti duximus confirmanda. Mandantes itaque per presentem gubernatori nostro generali et eius uices gerenti in Cathalonia, ac vicario et curie Ilerde, necnon dicto baiulo ciuitatis predicte, ceterisque officialibus et subditis nostris, presentibus et futuris, sub pena quingentorum morabetinorum auri, nostro applicandorum errario, qui pena totiens comptatur quotiens fuerit contrafactum, quatenus concessionem, interpretationem, declarationem et confirmationem nostram huiusmodi teneant firmiter et obseruent ac teneri et obseruari inuiolabiliter faciant nostri officiales predicti et non contrafaciant aliqua ratione. Et ut premissa majori robore fulciantur, juramus ad Dominum Deum, et eius sancta quattuor euangelia temporaliter per nos tacta, predicts omnia et singula tenere et obseruare perpetuo atque teneri et obseruari facere prout latius de super continetur. Ceterum volentes hanc concessionem, interpretationem et confirmationem sepedicte aljame effectualiter atque premniter [sic] obseruari, expressius dicto baiulo presenti et futuro sub eadem pena precipimus quod dictus baiulus qui nunc est incontinenti, et alii qui post eum dicte [453] baiulie prehabuerunt officio, antequam officio ipso utantur, jurent ad predicts sancta Dei euangelia Dei [sic:bis] que continetur superius obseruare. Et etiam uolumus quod dicti officiales et nuncii eorum prestent dictis alcaydo, çalmedine, et adelantatis predicte aljame in exercenda eorum jurisdictionem predictam consilium, auxiliu, et fauorem si et quando inde fuerint requisiti. Est tamen intentionis nostre quod in quibuscumque judiciis sive sententiis per dictos alcaydum, çalmedinam, et adelantatos dicte aljame quomodolibet facien[dis] seu promulgandis atque in processibus propterea faciendis procurator noster fiscalis Ilerde, presens et qui pro tempore fuerit, habeant pro parte nostra et conseruatione jurium nostrorum necessario interesse; quiquidem fiscalis partem nobis prouenientem ex inde nomine nostro recipiat, de qua non renuatur thesaraurio respondere. Concedentes per hanc eandem predicte au sine ut si in quocumque voluerit litteram nostram presentem in pergamino et sub siglllo majestatis nostre appendicio in formam [sic] priuilegii, valeant obtinere, cum ad presens fieri nequeat, eo quare⁽²⁴⁾ dictum sigillum non habemus in promptu. In horum autem testimonium presentem fieri et sigillo nostro secreto jussimus communiri.

Datis in loco Montessoni, ix die Nouembris, anno a natiuitate Domini m ccc quinguagesimo octauo. Rex Petrus.

Idcirco ad supplicationem pro parte uestri dicte aljame nobis suppliciter factam, confirmationem eandem in huiusmodi carta pergamina redigi, et nostre majestatis sigillo in pendenti jussimus [454] communiri.

Datis Ceruaria, prima die Decembris, anno a natiuitate Domini m ccc quinquagesimo nono, nostrique regni vicesimo quarto.

P. Canc.
Signum Petri, Dei gratia Regis Aragonie, Valentie, Maioricarum, Sardinie, et Corsici, Comitisque Barchinone, Rossillonis et Ceritanie
Testes sunt Egregius Petrus, Comes Urgelli et Vicecomes Hugo,
Vicecomes Cardene, Domicelli
Ffrater Johannes, archiepiscopus Callaritanus
Matheus Mercerii, camerlengus, et Berengarius de Palatio, milites

Signum Mathei Adriani, prothonotarii, sigilla tenentis dicti domini regis, qui de mandato eiusdem hoc scribi fecit, cum raso et rescripto: in v^a linea tantum in xii^aquomodolibet; in xiii^a in; et in xxi^aet qui; in xxvi^a prima die decembris et clausum.

[455] C 903:263 (January 13, 1360)

[Owing to irregularities in the proceedings against them, two Muslims are pardoned for the rape of two Christian women after donating l,800s to the Crown.]

See p. 345.

Nos Petrus, Dei gratia, etc. Attendentes vos, Iuce Uzmin, et Mahoma de Pedrola, sarracenos civitatis Ceserauguste, fore delatos seu inculpatos quod vos tractastis cognoscere carnaliter in fidei catholice opprobrium, nostreque dominationis contemptum, duas feminas christianas, earum alteram vocatam Sanctiam, alteraque Mariam, conatus vestros faciendo cum effectu ut id ad effectum totaliter pervenisset, super quo⁽²⁵⁾ ad instantiam et requisitionem fiscalis nostri, vobis et dictis feminis captis existentibus in posse nostri alguazirii, fuit contra vos et vestrum quemlibet processem per inquisitionem legitimam de predictis, verum [tamen] quare contentis in processu inquisitionis prelibate et hiis qui in ea fuerunt ministrata iudicialiter et producta invenimus procedendis aliquos modos fraudulentos processisse contra vos per aliquos officiales nostros, qui potius voracitate cupiditatis quam iusticie zelo moti, contra vos minus debite procedebant, et ex aliis iustissimis causis que nos ad hoc moverunt cum ratione, ideo ad humilem supplicationem aliquorum domesticorum nostrorum et quare aljama sarracenoruin dicte civitatis nobis humiliter supplicavit quia vobis et ipsi aljame et singularibus omnibus eiusdem predicta remittere ex nostri regali clementia dignaremur, tenore presentis absolvimus, difinimus, remittimus, [456] relaxamus, et perdonamus vel dictis Iuce Uzmin et Mahoma de Pedrola et bonis vestris, ac universitati dicte aliame et singularibus eiusdem et etiam bonis eorundem perpetuo, onmem accionem, questionem, petitionem, et demandam, omnemque penam civilem et criminalem, et aliam quamcumque quam nos aut officiales nostri nunc vel de cetero possemus contra vos seu alterum vestrum aut bona vestra at vestrarum, seu dictam aljamam et singulares ex eadem⁽²⁶⁾ et bona sua facere....

...Pro hac autem absolutione, difinitione, et remissione dedistis et solvistis nobis mille et octingentos solidos jaccenses, quod dilectus consiliaris et thesaraurius noster, Bernardus de Ulzinellis, miles, legum doctor, pro parte curie nostre a vobis quitios habuit et recepit.⁽²⁷⁾ Mandantes, ....

[457] C 903:282 (March 23, 1360)

[In accord with the express wish of the Aragonese Cortes lately held in Zaragoza, the king allows that the Muslims of Aragon may arrange legal documents through any public notary, rather than only through those appointed by the Crown specifically for Muslims, as was previously the case.]

See p. 94.

Nos Petrus, etc. Attendentes quod iuxta capitula quadam in generali curia, quam Ceserauguste Aragonensibus celebra[vi]mus, inter nos et brachia eiusdem curie inita, concessa, adque firmata, omnes et singuli iudei et sarraceni civitatum, villarum et aliorum locorum regni Aragonie possunt licite contractus suos, instrumenta at alias scripturas publicas et auctoritaticas facere cum quibuscumque notariis, prout eorum placuerit volentati et de foro dicti regni eis est licitum et indultum, idcirco ad supplicationem humilem iuratorum at proborum hominum ville Burgie, tenor presentis aljamis iudeorum et sarracenorum ville eiusdem ac omnibus et singulis personis ex eis et quolibet earum, vigorem capitulorum ipsorum licentiam at plenum posse conferimus, quod decetero contractus suos et instrumenta et alias scripturas predictas, quas habeant recipi at fieri inter se sive inter eos et christianos, valeant in posse quorumcumque notariorum villa prefate voluerint firmare, et eisdem per ipsos recipi et confici facere licite et impune, prout per forum aragonensem eis est licitum et permissum; inhibitionem sive inhibitionibus quibuslibet per nos eisdem iudeis et sarracenis factis de non faciendo contractus, instrumenta, et scripturas eorum nisi cum certis notariis sive personis, quibus [458] per nos scribanie dictorurn iudeorurn et sarracenorum concesse existunt aut substitutis ab eis -- quas quantum ad hoc huius serie revocamus -- obstitentibus modo. Mandantes, ....

[459] C 903:290 (May 7, 1360)

[The king grants to a Muslim certain property in Tarazona which had once belonged to the Mudéjar's father, but which is now in the possession of a Jew whom the king suspects of treason.]

See p. 69.

Petrus, etc. Cum ad supplicationem nobis pro parte Audalle de Foxa, sarraceni commorantis in civitate Cesarauguste, concess[er]imus eidem sarraceno sub conditionibus infrascriptis quoddam ortale sive campum parietibus circum clausum, quem Assacus Aboraxa, iudeus, habebat et possidebat in orta civitatis Tarrasone, quique fuerat luce de Foxa, patris dicte Audalla, quo idcirco vobis dicimus et mandamus quatenus in casu quo dictus iudeus nunc sit nobis rebellis et vasallus Regis Castelle, dictum campum eidem Audalle visis presentibus liberetis, dum tamen iamdictus campus ultra valorem ducentorum solidorum iaccensium non ascendat.

Intendimus vero quod dictus Audalla teneatur facere in dicta civitate Tarrasone residentiam personalem, et solvere omnia onera ad que dictus campus ratione census fuerat obligatus antequam dicta civitas fuisset nobis per regem Castelle indebite occupata.

[460] C 904:73 (May 10, 1360)

(The king confirms the sale by a Christian to a Muslim of property located within the morería of Zaragoza, and specifies the taxes to be paid on the property.]

See p. 68.

Nos Petrus, etc. Quia pro parte Abdalaziz de Terrer, sarracenus [sic] ciuitatis Cesarauguste, fuit nobis humiliter supplicatum ut cum tibi uenditio subscripta facta fuerit cum instrumento publico, cuius tenor talis est --

Sea conoscida cosa a todos homens como yo, Pero Sanchez de Penya, Rector de Manchonis, certificado plenerament en todas cosas, de mi drecho [sic] vendo e de present liuro de dia e no de noch, segunt fuero de Aragon, e en corporal possession vos end pongo con esta present carta publica a vos Abdalaziz Aterrer, moro uecino de la ciudat de Çaragoça, es assaber unas casas e corral que yo he sitiadas en la ciudat de Çaragoça en la moreria de la dita ciudat, las ciuales casas e corral affruentan con casas de Mafomat Alorqui, et con casas e corral de Gil d'Almenara, e con el molino de Bardaxi, e con la carrera publica, assin como las ditas affrontaciones encierran e departen en darredor las ditas casas e corrall, assin aquellas a uos e a los uestros e a quien vos queredes vendo con todas sus entrades e sus exidas e sus aguas e sus derexos e pertinencias e melloramientos, quantos que han e hauer deuen, del çielo fasta en los abissos, sines retenimiento alguno silo e de los mios, e obligacion e mala uoz de toda persona venyent e contradizient; es a saber por precio de huytanta solidos jaccenses, de los quales con el Ali Fara ensemble me atorgo de uos seer bien entregament [461] pagado e contento.

Porque laudo e perpetual la dita uendicion confirmo e apruheuo, e quiero que uos, dito comprador, e quien uos queredes de oy adelant hayades, tengades, e possidades las ditas casas e corral franchas, ferras, liures, a quitas, sines mala uoz e embargamiento alguno, por dar, uender, camear, empenyar, alienar, possedir, espleytar, e por fer de aquellas a toda vuestra propria uoluntat, assi como de cosa vuestra propria, segunt que mellor e mas sanament a proueytosa puede seer dito, scripto, e pensado e entendido, a proueyto e saluamiento e buen entendimiento vuestro e de los uuestros e de qui vos queredes.

E por mellor segurança vuestra e de los vuestros e de qui vos queredes, yo mismo me offrezco e me establezco seer fiança de saluo de las ditas casas e corral, e de leal encorja, e prometo las uos saluar e deffender aquellas de toda persona que en aquellas o en partida de aquellas uos puziesse pleyto o question o mala uoz, dius obligacion de mi e de todos mis bienes muebles e seyentes habuidos e por hauer do quiere que sean trobades, assi temporales como spirituales. Fecha carta en Taraçona, viii dias del mes de Marco, anno a natiuitate Domini millesimo ccc sexagesimo....

-- dignaremur uendicionem predictam de regia benignitate confirmare, potissime cum peratus existas sponte pro dictis domibus et currali facere nobis ac nostris ac soluere perpetuo pro tributo annis singulis amodo in festo Sancti Johaniis Babtiste, mensis Junii, duodecim denariorum jaccensium.

Idcirco supplicatione ipsa benigne suscepta, tenore presentis [462] carte nostre uenditionem preinsertam cum onere uel retentione dicti tributi nobis et nostris perpetuo fiendi et soluendi annis singulis in dicto festo Sancti Johannis, ut prefertur, laudamus, approbamus, ratifficamus, et etiam confirmamus ac eidem auctoritatem nostram impendimus et decretum. Mandantes, .... Predicta carta non fuit expedita sub dicta forma, sed sub alia, inferius registrata.⁽²⁸⁾

[463] C 904:139 (August 13, 1360)

[The king grants to a merchant of Lérida the right to transport forty Muslims to "Saracen lands," and specifies the procedures to be followed for certifying and taxing their departure.]

See p.303.

Nos Petrus Rex volentes vos, fidelem nostrum Bernardum Manresa, mercatorem civitatis Ilerde, favore prossequi in hac parte, tenore presentis concedimus vobis quod non obstante inhibitione quacumque facta vel etiam facienda, et absque aliavis pene incursu, possitis extrahere a regnis et terris nostris, et ad partes ultramarinas sarracenorum seu alias quaslibet deportare seu deportari facere, iniique dimittere⁽²⁹⁾ quadraginta sarracenos, mares seu feminas, franchos et liberos a qualibet servitute, quos tamen teneamni recolligere in plagia Barchinone. Mandantes baiulo nostro Cathalonie generali, et custodes rerum prohibitarum, ceterisque universis et singulis officialibus nostris et subditis et dictorum officialium loca tenentibus, ad quos presentes perverint, quod vos dictum Bernardum seu extrahentes pro vobis sarracenos predictos non impediant in terra vel mari, quinimo concessionem nostram huiusmodi inviolabiliter observando et observani etiam faciendo, vos et eos ad quaslibet partes abire et transire permittant franche et libere et quacumque contradictione cessante.

Et in extractione dictorum sarracenorum recuperet a vobis dictus noster baiulus generalis presentes, nec eius pretextu ullus major sarracenorum numerus extraheri valeat per quemcumque, si non [464] particulariter extrahantur. Faciat idem baiulus illos notari in dorse huiusmodi ad cautelam, at in finale extractione presente[s] recuperari ex preallegata causa procuret. Pro quolibet [dictorum] sarracenorum quos pretextu concessionis nostre presentis extrahere vos continget, teneamini nobis dare quindecim solidos barchinonenses, de quibus antequam ipsos sarracenos recolligatis teneamini dicto baiulo respondere ratione [sic] curie nostre seu cui voluerit loco sui.

[465] C 904:144 (August 26, 1360)

[The king grants permission for any Moroccan Muslims of Valencia who wish to return to their homeland and who are free of obligations in Valencia to depart under the tutelage of Jacob Arracani.⁽³⁰⁾]

See p.306.

Nos Pere, per la gracia de Deu Rey d'Arago, al amat conseller nostre en Pere Boyl, Batle General de regne de Valentia, salut e gracia. Com Iacob Berniça Arracani, del realme de Marrochs, de voluntat nostra se'n deja menar tots aquells moros que trobara esser ffranchs o quitis en regne de Valentie, qui pero sien estats del dit realme de Marrochs e vallan que aquelis se'n puxen anar ab lo dit Benabrafim [sic] (e sens ell) salvament e segura, per ço a vos dehim e manam que [a] aquells moros que ell vos nomenara, qui franchs o quitis seran trobats en lo dit regne, e son del realme dessus dit, façats guiatge e seguretat en nom, loch, e [ ] nostres, axi que per nenguns oficials ne sotmeses nostres no'ls puxen esser donat dampnatge en bons ne en persones, ans de tot en tot se'n puxen anar salvament, quitia, e segura, ab tots lurs bons e drapes, axi com dit es.

[Safe-conduct for Jacob Arracani himself:]

Nos en Pere, etc. Per tenor de la present guiam e en nostra bona fe real asseguram tu, Iacob Abenmusse Rancan, moro, axi que si deça vols tornar, aço puxes fer salvarnent e segura, ab [466] ta companya e bens, manants ab aquesta mateixa letra a tots e sengles officials e sotsmeses nostres, axi deça della mar e encara en mar constituits, de qualsevol conditio s[i]en, que servant aquest nostre guiatge te lexen venir e estar e tornar salv e segur ab los bens e companyes tues, e que no't donen algun dampnatge en persones ne en bens, si la nostra ira e indignatio cobeien squinar.

[467] C 905:62 (November 22, 1360)

(The king concedes to the Muslims of Benavento the privilege of constructing a mosque and a graveyard.]

See p.263.

...Tenore presentis concedimus gratiose, de certa scientia, et consulte quod in castro seu loco [Benaventi] vel eius termino possint sarraceni ipsi, presentes videlicet et qui pro tempore fuerint, mezquitam iuxta eorum sectam adorandum necnon fossare ad corpora eorum sepeliendum de novo construere et habere franche, quitie, et impune, absque tamen iuris prejudicio alieni. Ita quod pretextu huius concessionis nostri seu gratie, cunctis temporibus durat[ur]e, sarraceni jamdicti, tam mares videlicet quam femine, in castro seu loco prefato nunc habitarites seu in futururn habitaturi, construant de novo et construere valeant ac tenere in ipso castro seu loco aut eius termino mezquitam et in eo orare, necnon fossare et in ipso eorum corpora sepelire, sine tamen alieni iuris prejudicio, ut prefertur....

[468] C 905:176 (May 28, 1361)

[The Muslim women of Picasent are granted immunity from enslavement for practising prostitution outside the districts in which they are licensed.]

Translated on p.350.

Nos Petrus, etc., volentes vos, dilectum consiliariurn nostrum Petrum Boyl, militem, cuius est locus de Pitaçen, gratia prosequi et fauore, et ut sarraceni et sarracene habitantes in dicto loco de Pitaçen seu eius terminis et ad ipsum declinantes ab inquietatione et molestatione quas aliter possent incurrere preseruentur, tenore presentis concedimus uobis et uestris heredibus, dominis dicti loci, per priuilegium speciale, quod -- aliquo seu aliquibus regni Valentie consuetudine, usu, foro, aut çuna sarracenorum minime obsistentibus -- alique sarracene dicti loci seu ad ipsum locum declinantes, quamuis se non scripserint seu scribi fecerint pro meretricibus in locis regalibus, dummodo pro talibus in dicto loco de Pitaçen se scribi fecerint, undecumque sint non possint per nos seu officiales nostros, etiam si eas inter eorum districtum meretricantes repererint, captiuari seu fisco regio aplicari. Mandantes per presentem gubernatori nostro generali, necnon eius vices gerentibus, et baiulo generali, aliisque uniuersis et singulis officialibus dicti regni, presentibus et futuris, ipsorumque locatenentibus, quatenus concessionem nostram huiusmodi uobis inulolabiliter obseruantes contra non ueniant aut faciant, nec sinant per aliquos fieri quouismodo. ...

Datis Çaranyone, xxviii die Madii, anno a natiuitate Domini m ccc lx primo.

[ 469] C 905:205 (June 3, 1361)

[The king orders the construction of a judería and a morería in Tarazona, each to be separated from the Christian population by walls. Those Christians now living in what is to become the morería or judería are to be moved and given property of comparable value elsewhere.]

See p. 64.

Nos Petrus, etc., volentes circa reparationem et statum tranquillum civitatis nostre Tarasone et eius habitatorum, presertim iudeorum et sarracenorum, qui nomine regalie nostre existunt, prout officii nostri debitum id exposcit sedule intendere, idcirco de industria et approbata fide vestrorum [sic],dilecti et ffidelis nostrorum Blasii Fferdinandi de Heredia, militis, Iusticie Aragonie, et Gueraldi de Spelunca, sui thesaurarii, illustris Alienore, Regine Aragonie, consortis nostre carissime, merite confidentes, vobis et utrumque vestrum insolidum huius serie dicimus, committimus, et mandamus quatenus accedendo personaliter ad civitatem predictam Tirasone [sic] nomine et pro parte nostre ordinetis intus civitate⁽³¹⁾ dicte civitatis, vel in barrio Sancti Michaelis, vel alia parte civitatis eiusdem ibi (scilicet, ubi magis expediens videbitur) iuderiam, intus quam omnes et singuli iudei in dicta civitate habitantes et habitaturi habitent et habitare teneantur, segregando iuderiam ipsam per clausuram parietum ab habitatoribus christianorum.

Similiter ordinetis morariam sarracenis dicte civitatis, in illa videlicet parte qua vobis videbitur, in qua sarraceni [470] ipsi habitent et morentur.

Committentes vobis et utrumque vestrum insolidum quod si domos vel hedificia per vos noviter dictis judeis et sarracenis intus iuderiam vel moreriam conferrenda vel assignanda iam per nos vel commissarios nostros a nobis potestatem habentes vel alios aliis habitatoribus christianis dicti civitatis concessa vel assignata fuerint, suis concessionibus quibuscumque non obstantibus (imo eas ipso [sic] causa cum presenti cassamus⁽³²⁾ et irritamus⁽³³⁾ et pro non factis ipsas haberi volumus), possitis domos ipsas et hedificia dictis iudeis et sarracenis conferre et assignare et christianis ipsis quibus concessa extiterant alias domos vel hedificia in aliis locis dicte civitatis in compensationem earum eis concessarum concedere et conferre, de quibus concessionibus possitis eis et quibuslibet ex eis nomine nostro fier[i] facere publica instrumenta, et possessiones corporaliter [ ? ] de eisdem, que nunc pro tunc cum presenti laudamus et approbamus et permittimus observare et observari facere. Et vos et utrumque vestrum insolidum ipsos et quelibet eorurn ad predicta servanda at tenenda per captiones personarum et occupationes bonorum et aliter, prout vobis videbitur,compeliere possitis.... Mandantes, ....

[471] C 913:33 (September 16, 1366)

[The king seeks to place the aljama of Játiva and its inhabitants under special protection to guard them from harassment by Christians.]

Translated on pp. 359-360.

Non Petrus, etc. Cum spectet ad. principum potestatem futuris subditorum periculis precauere, et acalumpniantium viribus defendere debiles et inermes, ut per sue prouisionis industriam conantem offendere retrahat a delicto, et oppressum liberet a maligno, nosque deceat inter ceteros intra nostri dominii limites degentes, ac sub nostra generali vel speciali quauis protectione constitutos, eo prestantius sarracenos in nostris ciuitatibus, villis, ac locis comorantes legittime defensionis subsidio deffensare, quo illos humilioris legis grauat condicio, ipsique sunt magis thesauri regii speciales, idcirco tenore presentis carte nostre, firmiter et cunctis temporibus valiture, eo videlicet quia ut ecerto percepimus sarraceni raualli siue morarie ciuitatis Xatiue, tam in personis quam bonis, sepius a christianis male tractantur, et cautius plus timeri soleant pie specialiter imperantur queque generaliter iniunguntur, licet uos aliama sarracenorum dicte ciuitatis eiusque singulares iam sitis sub nostra generali protectione et guidatico constituti, tamen ad tuitiorem [sic] cautelam constituimus, recipimus, ac ponimus sub nostra protectione, comanda, securitate, et guidatico speciali vos, dictam aliamam seracenorum [sic] ciuitatis Xative, et singulares eius, tam vicinos et habitatores raualli siue morarie dicte ciuitatis, quam alios quoscumque in peytis, tributis, at aliis oneribus dicte aliame [472] contribuentes, ubilibet sint vel existant, scilicet uniuersaliter uniuersos et singulariter singulos eorundem sicut si singulares ipsi nominarentur uel exprimerentur hic nominatim, presentes periterque futuros, cuiusuis sexus, gradus, status, etatis aut conditionis existant, necnon famulos et famulas isporum et cuiuslibet eorum, et omnia et singula bona mobilia et sedentia ac se mouentia, res, et merces ipsorum et cuiuslibet eorundem, queque sint uel fuerint, et ubicumque intra nostrum dominium sistentes et sistencia, et ad ipsam aliamam uel dictos singulares, seu cum eis contribuentes, aut aliquem ipsorum pertinentes et pertinentia nunc et decetero quouismodo. Ita quod nullus de nostri confidens gratia vel amore audeat seu presumat vos, dictam aliamam, aut dictos singulares vestros, uel in dictis peytis, tributis, et aliis oneribus contribuentes, ubique sint uel existant, seu aliquem ipsorum aut famulos uel famulas eorum, seu dicta bona, res, aut merces eorum, uel aliqua ex eisdem inuadere, capere, ledere, detinere, marchare, pignorare, emperare, aut.aliter dampnum aliquod uel malum, iniuriam, tedium, seu ofensam uobis uel eisdem inferre, palam quomodolibet uel occulte, modo aliquo siue causa, culpa, ermine, uel delictis, aut debitis alienis, nisi prius in vobis et eis facita [sic] inuenta fuerit de directo, aut vos uel ipsi [ut] principales uel fideiussorie super predictis fueritis obligati, nec etiam in hiis casibus nisi in quantum forus, jus, aut ratio fieri hoc permittat. Mandantes huius serie gubernatori nostro generali, eiusque vicesgerentibus, justiciis, baiulis, ceterisque vniuersis at singulis officialibus et subditis nostris, presentibus et futuris, [473] quatenus protectionem, comandam, et guidaticum nostrum huiusmodi teneant in omnibus et per omnia fimiiter et obseruent, at ab aliis faciant inviolabiliter obseruari, et non contraueniant nec aliquem contrauenire permittant aliqua ratione. Quicumque autem ausu temerario ductus contra presentem protectionem, guidaticum, et comandam venire presumpserit iram et indignationem nostram ac penam quinquaginta auri morabatinorum, nostro erario applicandorum, se nouerit absque remedio aliquo incurrisse, dampno illato primitus et plenarie restituto; adicientes quod uos et quilibet ex uobis eisdem casibus et in eisdem causis in penam presentis protectionis censeamini incidisse in quibus quicumque alii vos vel aliquem ex vobis, ut premittitur, offendentes inciderent, ipso facto ut utrinque equalitas obseruetur. Et ne aliquis possit ignorantiam presentis nostre protectionis guidatici, comande, et securitatis aliquam allegare, iniungimus expresse dictis nostris officialibus et locatenentibus eorundem, quod ad requisitionem vestram, seu vestri procuratoris, dictum nostrum guidaticum, protectionem, et securitatem prout magis expediens fuerit faciant ipsi, si requisiti fuerint, diuulgare voce preconia, iuxta modum et formam superius expressatos firmiter obseruandum. ...

[474] C 913:91 (November 25, 1366)

[In an effort to stimulate the repopulation of the war-torn aljama of Azp, the king grants its inhabitants the privilege of chanting the çala and sounding a trumpet before their ceremonies.]

See p. 266.

Non Petrus, etc. Volentes dare locum et modum [per] que locus noster de Azp infra regnum Valentie situatum, in quo plures sarraceni habitare solebant, quique propter occasionem guerre Castelle ad depopulationem maximam est deductus, citius valeat populari, necnon ad humilem supplicacionem vestri alamini, veterum, et aljame ipsius loci prepterea nobis factan, vobis Alfaquino Almuhaden, alamirio, veteribus, atque aljame et singularibus eiusdem, presentibus et futuris, perpetuo licenciam et facultatem plenariam concedimus cum presenti, quod vos et vestrum singuli possitis licite sine metu vel incursu alicuius pene cantare çala et signum facere orationis ad sonum trompete sive nafil intus mezquitam loci tamdicti prout sarraceni civitatum Valentie et Xative cantare dictam çala[m] et sonare dictum nafil utuntur in mezquitis eorundem. Mandantes per eandem universis et singulis procuratoribus, etc.,....

[475] C 968:56 (December 10, 1362)

[Dominic Luppus Sarnes is appointed rector of the aljama of Zaragoza, with complete authority over it in all matters except criminal jurisdiction.]

Translated on p. 76.

Nos Petrus, etc. Considerantes quod inter aljamam sarracenorum Cesarauguste propter comp[u]lsiones, districtus, et pignorationes qui fuerint in eorum bonis mobilibus et sedentibus per officiales diuersos occasione peytarum et solutionum que per eos anno quolibet debent solui, necnon ob contentiones et jurgia super compertimentis peytarum exorta pluries inter eos, inquietudines, grauamina, vexationes, et dampna in tantum ut ecerto didicimus sepius oriuntur quod nisi per regalem clementiam subueniatur celeriter de remedio congrueriti ad casum desolationis et destructionis aliama ipsa penitus duceretur. Quamobrem circa ipsius aljame reparationem prouidere volentes, de industria, suficientia, et legalitate vestri, fidelis consiliari nostri, Dominici Luppi Sarnes, merini Cesarauguste, plenarie confidentes, reuocantes huius serie conmissiones quasuis super infrascriptis quibuscumque personis retrohactis temporibus per nos factas, tenore presentis comittimus siue comendamus uobis curam, regiminem, et administrationem aljame sarracenorum predicte, et compertimentum peytarum, tributorum, et subsidiorum, et aliarum exactioneum eiusdem, dum de nostra processerit voleritate. Ita quod vos sitis rector sive administrator dicte aljame, et regatis ac aministretis [sic] eandem legaliter et prudenter, et compertimenta peytarum, tributorum, subsidiorum, et aliarum exactionum siue contributionum quarumlibet eiusdem quouis modo [475] fiendorum ordinetis sagaciter inter eos, sic quod quilibet ipsorum in solutione quolibet tatxetur iuxta facultates quas possidet, ut per regiminis vestri industriam dicta aliama, qui in tanta necessitate consistit, valeat suscipere incrementum; iniugendo sarracenis iamdictis per penarum impositiones vel aliter prout debite faciendum fuerit quod ordinationem et compertimentum per uos super premissis faciendum teneant firmiter et obseruent, vosque peytas et hactiones [sic] colligatis et recipiatis pro parte curie nostre seu exigi,colligi et leuari faciatis ab aliama predicta, per quem vel quos volueritis loco vestri ipsos sarracenos et bona eorum ad hoc compellendo, et per quos volueritis distringendo et faciendo de peccunia peytarum, tributorum, et aliorum predictorum, cum ad manus uestras peruenerint solutiones illis personis quibus fieri habebunt temporibus et terminis statutis. Quodque de omnibus et singulis causis et lictibus [sic] ciuilibus dictam aljamam et singulares eiusdem quouismodo tangentibus eos noscatis, easque prout de foro et ratione faciendum fuerit fine debito terminetis. Et insuper omnia alia et singula exerceatis et faciatis que ad utilitatem et comodum aljame predicte neccesaria sciueritis et fuerint opportuna. Mandantes per presentes sarracenis predictis et singularibus eorundem quod uos dictum Dominicum pro rectore et adninistratore aljame ipsius, et peytaruin, tributorun, et aliarum contributionum predictarum habeant et teneant, vobisque vel cui volueritis loco vestri respondeant de eisdem erogandis et distribuendis per uos [477] illis quibus solui et distribui habuerint seu etiam erogari. Iniungentes nichilominus gubernatori, justicie et baiulo generali Aragonie, necnon collectoribus, aliisque uniuersis et singulis officialibus nostris et judicibus quibuscumque delegatis ac etiam delegandis quod vos, dictum Dominicum, habeant et teneant pro rectore et administratore predicto. Et contra presentem commissionem in premissis vel aliqui premissorum se intromittere modo aliquo non attemptent. In ciuis rei testimonium presentem fieri iussimus nostro sigillo munitam, datis in Montessono, x die Decembris, anno a natiuitate Domini m ccc lx secundo.

[478] C 982:132 (June 29, 1358)

[The king clarifies the relative proportions to be provided by the Christian and non-Christian conununities of Teruel in a recent troop levy for the war with Castile.]

See p.176.

Nos Petrus, etc. Attendentes quod iuxta compertimentum factum de numero equitum nobis concessorum per Generalem Aragonensem, in curia generali per nos nuper aragonensibus celebrata pretextu guerre Castelle, universitas civitatis et aldearum Teroli tenetur facere sexaginta quinque equites parum plus vel minus, in quibus comprehendi debent -- videlicet in solutionem solidi seu stipendii eorum -- judei et sarraceni in dicta civitate Turoli commorantes, idcirco me propter solutionem huiusmodi per ipsos judeos et sarracenos ex causa predicta fienda inter homines dicte civitatis et aldearum questio aliqua oriri valeat seu insurgi, harum serie dicimus declarandum quod quantitas per dictos judeos et sarracenos in predictas solvendi ad rationem, videlicet centum quadraginta sex peditum pro viro equite, deducatur de numero dictorum sexaginta quinque equitum, et residuum dividatur inter dictam civitatem et aldeas, per illum modum et forma[m] quibus contributiones per eosdem facte et fiende sunt in similibus fieri ordinate, taliter quod inter dictam civitatem et aldeas et judeos et sarracenos predictos cumpleant numerum sexaginta quinque equitum predictorum. Mandantes, ....

[479] C 986:20 (August 26, 1365)

[The king commands his Muslim subjects in Artana, Eslida, and Espada to obey his cousin, the Count of Ampurias, whom he has appointed Captain of Segorbe, and to co-operate in the recovery of the city and its castle. Cf. following entry.]

En Pere, etc., als alamins, veylls, i aliames dels moros de Castre de Arcana, d'Eslida, i d.e la Serra d'Espada, i de tots los altres castells i lochs de moros de aquells comarques, als quals la present prevendra, gracia sua. Manam vos expressament sots pena de cors i de adi, que creegats i obeesonts [sic] a nostre car cusi, lo Comte d'Ampuries, lo qual hauem fet Capita de la ciutat de Sogorb, de tots aquelles coses que per nom nostre i axi com a capita damunt dit vos dara e us manara per servey nostre i per guarda i deffensio de la dita ciutat de Sogorb i per cobrar i haver lo castell de la dita ciutat, lo qual haura Deus volent -- dins breus dies.

Dada en lo setge de Murvedre, sots nostre segell secret, a xxvi dies d'Agost, en l'any dela nativitat de nostre Senyor m ccc lx v.

Rex Petrus.

[480] C 986:28 (August 31, 1365)

[The king enjoins his cousin from abusing the power lately granted him as Captain of Segorbe, especially in regard to exploiting the non-Christian population there.]

Translated on p.341.

En Pere, etc., al egregi baro, en Johan, Comte d'Ampuries, cavaller, cosi nostre molt car, Capita de Sogorb, saluta, etc. Per altres nostres letres nos recordam qu'us hauem strict manat que no us entremetats del homnes de Segorp, ni de lurs bens, sino tansolament del fet dela guerra e del cobrament del castell. Car segons havem entes vos i vestres alguatzirs hi continuats de pendre alguns moros i juheus i lurs bens, de qu'ens maravellam molt. Per qu'us deim i manam expressament i de nostra certa sciencia que contra los dits homnes -- axi crestians com juheus i moros -- de Segorp enactament algun no façats, ne en res d'ells vos entremetats, sino en los affers dela guerra tansolament. E aço per res no mudets. Manants i proveins per aquesta mateixa letra als comissariis i portars nostres, qualssevol que la son, que no's entremetre en res deles dits homnes i sos bens, sino encerar, demanar, hauer, i cobrar bens del Rey de Castella i de companyes sues Castellanes, si n'i ha.

Dada en lo setje de Murvedro, sots nostre segle secret, a xxxi dia de Agost, en l'any de la nativitat de nostre Senyor m ccc lx v.

Rex Petrus.

[481] C 986:43 (September 10, 1365)

[The king absolves the Muslims of Artana from the fealty they have lately sworn to him, directing them henceforth to have as their lord Rodrigo Diaç.]

Translated on pp. 36-37.

Jassia vosaltres enquant lo castell de Artana i vosaltres mateixs haguessets dats a nos i hagessets fet jura i homenatge al noble i amat conseller i maiordom nostre, En Gilabert de Cencelles, cavaller, en persona nostra regonoxents esser homnes i vassalls nostres propris..., empero, car en les Corts que ara novellament havem tengudes als Valencians, los havem atorgat retre lurs castells i lochs que havien cobrats del Rey de Castells, e entre'ls altres havem manat retre al noble i amat nostre, En Rodrigo Diaç, cavaller, lo dit castell i vall de Artana, per ço, absolutes vos de tot homenatge i jura de feeltat que havats fet a nos..., vos deim i manam que tingats de aqui avant per senyor lo dit En Rodrigo Diaç, e li façats homenatge i altres coses a que 1i erets tenguts ans qu'el dit castell fos occupat per lo Rey de Castella.

[482] C 986:45 (September 12, 1365) (Secret Seal)

[The king orders the queen's procurator to proceed with an investigation pending against the Muslims of Eslida only in accord with the prescriptions of the çuna, especially in regard to torture.]

See p.125, n.76.

. . . Segons que'ns han humilment demostrat los moros d'Eslida, vos procehits i enantats contra alguns d'ells per crims dels quals son inculpats, e no guardada lur çuna, segons la qual deuen esser jutjats, alguns d'aquells hauets turmentats e volets poser a turment. Per que a supplicacio dels dits moros per aço a nos feta, a vos deims e manam que contra los dits moros procehistats axi en turmentar com en altre manera segons que per lur çuna trobarets easer fahedor⁽³⁴⁾, de guisa que contra çuna los dits moros no sian agreviats...

[483] C 986:47 (September 1, 1365)

[The king confirms to the Mayor of Zaragoza sole jurisdiction over Muslims and Jews in civil cases between them, or between them and Christians when the latter are plaintiffs, in accord with a privilege granted in 1346 to a previous mayor.]

Cf. Chapter III, passim.

Petrus, etc. Dilecto consiliario nostro, Dominico Luppi Sarnes, militi, merino civitatis Cesarauguste, salutem et dilectionem. Dudum Johannes Çabata, pre[de]cessori vestro in officio merinatus predicti, scripsisse recolimus cum littera nostra, continentie subsequentis: Petrus, Dei gratia Rex Aragonie, etc., dilecto de domo nostra Johanne Çapata, merino Cesarauguste, vel eius locum tenenti, salutem et dilectionem. Cum quorundam fidedignorum nostrorum fidelium rumore sedulo nobis noviter sit deductum quia çalinedina civitatis Cesarauguste ac alii officiales et judices, tam ordinarii quam delegati, ipsius civitatis et aliarum villarum et locorum merinatus predicti, jurisdictiones eis et cuilibet eorum comissis [sic] plusquam eis ac officiis sibi commissis liceat et sit deditum ampilare et pretendere, satagentes jurisdictionem ipsius merinatus (officii vobis comissi) -- cui omnes judei et sarraceni in civitatibus, villis et locis predictis constituti subiecti et submissi retroactis temporibus semper et actenus extiterunt -- usurpare et infringere pro viribus non formidant, trahendo ipsos et eorum quilibet indiferenter pro quibusvis causis et negotiis civilibus ad judicium coram eis, quod nedum in ipsorum judeorum et sarracenorum, qui pro inde fatigantur cotidie indebitis laboribus et expensis, grande dispendium et jacturam, set in ipsius [484] merinatus officii graviter prejudicium et diminutionem non modicum cernitur redundare. Idcirco ad ipsius jurisdictionis officii merinatus predicti, ipsorumque judeorum et sarracenorum predictorum conservationem volentes prout convenit debite providere, cum unusquisque manere debeat in ea sorte qua vocatus eat, et quod uni deditum est alius non usurpet, promiscuisque act[ion]ibus rerum offic[] non turbentur, set suo gradu quilibet sit contentus, sit super premissis providendum duximus seu etiam ordinandum quod de cetero vos de omnibus causis et negotiis civilibus quibuscumque inter j deum et judeum aut sarracenum et sarracenum civitatis, villarum et loconum predictorum motis et movendis ad invicem, seu inter judeum et sarracenum et e converso, ac de illis qui inter christianum et judeum sive sarracenum mote aut aut de cetero movebuntur civiliter, duimmodo ipsi judei et sarraceni rei et non actores existent, quantumcumque judei et sarraceni ipsi privilegiati fuerint sive franchi, vocatis qui evocandi fuerint, cognoscatis easque decidatis et terminetis sive debite prout juste et rationabiliter extitenit faciendum.

Mandantes et inhibentes per presentes çalmedine, ceterisque officialibus et judicibus supradictis civitatis, villarum, et locorum predictorum, presentibus et futuris, quodammodo de cognitione causarum et negotiorum predictorum se nullatenus intromittant, quinimo judeos et sarracenos ipsos, etiam si privilegiati fuerint sive franchi, et quoscumque litigantes cum eis in casibus supradictis, ad examinem vestri dicti judici una cum processibus causarum et [485] negotiorum predictorum continue remittere non postponant. Quoniam nos eis et eorum cuilibet super premissis omnem prorsus per pre[sentes] adimimus potestatem, quibusvis litteris seu commissionibus a nobis seu gubernatore nostro generali, aliisque gubernatoribus regni Aragonie seu vices gerentibus eorundem, sub quacumque forma verborum concessis, ac etiam concedendis de cetero, nisi de provisione huiusmodi plenam et expressam ac de verbo ad verbum fecerint mentionem, obsistentibus nullomodo. Mandamus nichilominus per eandem omnibus et singulis judeis et sarracenis predictis, presentibus et futuris, sub indignationis nostre pene incursu, quod deinceps ad examinem judici alicui ex officialibus seu judicibus supradictis, nisi ad vestrum et tenentem locum vestrum, dumtaxat adire seu recurrere pro causis et negotiis pre dictis nullatenus non presumant. Nos enim vobis et dictis tenentibus locum vestrum super predictis tanquam ordinariis comittimus vobis plenaniter vices nostras.

Datis Ilerde, iiii idus Novembris, anno Domini m ccc xl vi. Quia cum potestatem similem vos in predictis habere providerimus et velimus, ideo vobis dicimus et mandamus quatenus de causis et questionibus predictis cognoscatis et aliter faciatis et possitis facere quod dictus predecessor vester juxta preinserte littere tenorem facere poterat et debebat.

Datis in obsidione Murvietenis, sub nostro sigillo secreto, prima die Septembnis, anno a nativitate Domini m ccc lx v.

[486] C 986:66 (September 19, 1365)

[The king informs the qadi of Uxó that two Muslims of the city who brought charges against Christian merchants of Morella in the king's court failed to appear on the day appointed for trial, thus seriously inconveniencing the Christians. The qadi is to see that they appear within three days to answer these charges, and to inform them that if they fail to do so they will be tried in absentia.]

Cf. Chapter III, passim.

Petrus, etc., ffideli nostro alcaydo castri de Uxone vel eius locum tenenti, salutem et gratiam. Scire vos volumus quod Michael Geraldi, et Berengarium Johanis, mercatores ville Morelle, fuerunt hiis diebus per nos citati ad requisitionem et instantiam Ali Porro et Ffamet Ayton, sarracenorum loci de Uxone, certis de causis per dictos sarracenos in nostri [sic] cancellaria propositis et allegatis, et quamvis dicti Miquael et Berengarius infra terminum per nos eis prefixum curs littera citationis nostre comperuerint, non tamen sarraceni convenientes predicti infra dictum tempus, ne que post aliquantulo comparere voluerunt, dictos conventos christianos laboribus et expensis vexando in ipsorum dampnun et prejudicium manifestum. Quare ad requisitionem et instantiam dictorum conventorum propterea nobis factam, vobis dicimus, comittimus, et mandamus quatenus, dictis Ali et Fameto per vos vice et nomine nostris citatis, eosdem infra tres dies per vos eis prefigendos ad presentandum se coram nobis in nostri audientia pro stando juri querelantibus de eisdem ad nos remittatis de presenti, ipsos [sic] nichilominus certificantes quod si infra dictum [487] terminum non comperuerint, ut prefertur, procederemus in predictis contra ipsos et eorum bona, justicia mediante, eorum absentia in aliquo non obstante.

Datis in ville Murvieteris, xix die Septembris, anno a nativitate Domini M CCC LX V.

[488] C 986:90 (October 4, 1365) (Secret Seal)

[The king grants permission to a subject to sell a Muslim whom he captured in Castile to any person and for whatever price he may wish.]

See pp.49-56, 389.

Nos, Don Pedro, etc. Por tenor de les presents atorgamos a vos, noble i amado nostro, Don Pedro Ferrandez de Vallascho, que sienes⁽³⁵⁾ miedo d'alguno podades vender un moro cativo vestro, el qual aduxiestes de Castella, y el qual es nombrado Mahoma, a qual quiere persona vos queredes, i por aquel precio que hauer podredes, i fazer d'aquell todas vestras voluntades. Mandantes con esta misma a todos i cada unos officiales i subditos nostros presentes y avenideros que la present concession nos traha haian firme, tengan, observan y no hi contravingan por alguna razon. En testimonlo de la [qua]l cosa mandamo[s] que la present con nostro siello secreto siellar.

Dada en Valencia, en iiii dias de Octobre, del anyo de la natividat de noster [sic] Senyor m ccc lx v.

[489] C 1072:162 (August 30, 1360) (Secret Seal)

[Having granted the Muslims of Valencia the right to emigrate to North Africa, paying certain fees to the Crown, the king privately explains to the officials delegated to collect the monies involved that this grant is to be honored only until the money needed for an embassy to Granada is collected, and that it is not to be applied to Muslims implicated in the recent conspiracy of Cilim. The original grant was issued the same day, and is found at C 1072:161.]

See pp. 311-312.

Petrus, etc. Ffidelibus de domo nostra Johanni Dolit et Fferario Gilaberti, salutem et gratiam. Licet cum alia littera nostra data ut infra comissionem absolute [sic] vobis fecerimus super decimandis sarracenis regni Valencie et recipiendis iuribus inde prouentis, ipsisque iuribus conuertendis in illis usibus in quibus fideles consiliariil nostri Berengarius de Codinachs, Magister Rationalis curie nostre, et Arnaldus Johannis, legum doctor, cum eorum albaranis vobis duxerint iniungendum, tamen nostra est intentio quod dicta comissione utamini quousque habeatis complementum peccunie neccessarie ad expeditionem ambaxate quam dilectus consiliarius noster Petrus Bohil, miles, Baiulus regni Valencie Generalis, debet facere ad Regem Granate, scilicet ad armamentum unius galee et ad sumptus neccessarios ipso Petro et aliis qui cum eo ibunt in ambaxatam predictam, et ad soluendum motubellum [sic], usuram, et interesse, et a.lios sumptus qui fient in manu leuandis quantitatibus neccessariis ad predictam; volentes quod usque ad complementum dictarum quantitatum ad predictam necessarium et non aliter utamini comissione predicta. Et etiam volumus [490] et intendimus quod ipsa comissione utamini quo ad sarracenos qui non videantur principales in illa seditione et factione, qui ad nutum cuiusdam perfidi sarraceni vocati Cilim nuper in regno Valencie extitit suscitata. Nos enim promittimus vobis in nostra fide regia et juramus per Dominum Deus et eius sancta quattuor euangelia corporaliter a nobis tacta quod dictam comissionem vestram non revocabimus, ne in ea supersederi mandabimus aut faciemus, nec aliquid impedimentum apponemus seu apponi pemittemus, donec de dictis quantitatibus ad predicta omnia neccessariis habueritis complementum.

Data in monasterio Populeti, sub nostro sigillo secreto, xxx die Augusti, anno a natiuitate Domini millesimo ccc lx.

[491] C 1073:95 (July 8, 1361)

[The king prohibits absolutely witnessing or notarizing Muslim legal documents or transactions by any but royal officials, or those approved by the Crown, and appoints the addressee to undertake an inquisition against those usurping the Crown's prerogatives in the matter, regardless of their position.]

See pp. 92-94.

Petrus, etc. Ffideli de consilio nostro Roderico de Altabasio, jurisperito Ceserauguste, salutem, etc. Ex clamosa pluriumque assertione nostris auribus est deductum quod quamvis sarraceni quicumque degentes in locis partium vel [conventarum ?] Ceserauguste, Osce, et Burgie ac termini eiusdem, et aliis locis tam nobilium, militum, infantionum et generosorum ac ordinum regni Aragonie teneantur facere jus coram alcaldis, çalmedinis, vel alfaquiris dictarum civitatum ac villarum regiarum, et aliquis non sit vel esset ausus nec posset conficere instrumenta sarracenica inter sarracenos, nisi solum alfaquiri et scriptores sarraceni deputati per nos in locis pretactis [sic], in quorum possessione fuerunt predecessores nostri et nos ac officiales nostri a tanto tempore citra quod hominum memoria in contrarium non habetur, verumtamen a pauco tempore citra in fraudem, lesionem, detrimentum ac usurpationem regaliarum jurisdictionis ac jurium nostrorum aliqui nobiles, milites, generosi, infantiones et religiosi habentes in locis eorum sarracenos in[h]ibent sarracenis in locis suis degentibus ne eant ad faciendum jus coram dictis officialibus nostris, ut tenentur, nec contractus aliquos sarracenicos faciant cum eisdem, et quod peius est, nostram jurisdictionem (ut dicitur) [492] usurpando constituerunt et constituunt officiales in locis eorum qui cognoscunt indifferenter de causis predictis et utuntur dictis officiis, de quibus aliqui nisi ad id per nos fuerint deputati uti non debent (ut dicitur), necque possunt.

Quocirca volentes circa conservationem jurium et jurisdictionis nostre, prout convenit, providere volumus, vobisque dicimus, comittimus, et mandamus quatenus accedendo personaliter ac discurrendo per loca quecumque dicti regni tam nobiliun quam militum, generosorum vel infantionum, quam ordinum et religiosorum, prout vobis melius videbitur expedire, vocatisque procuratore nostro fiscali et aliis evocandis, quos in premissis delinquisse repperitis, fortiter et districte tam in bonis quam in personis puniatis rigide, prout de foro et ratione ac etiam de regni consuetudine inveneritis faciendum, procedendo breviter, summarie, et de plano, sola facti veritate attenta, ut in causis fiscalibus ac nostrum patrimonium taxigentibus debet et est fieri assuetum. Mandantes harum serie gerenti vices gubernatoris in Aragonia, ac justicie regni eiusdem, supraiuttariis, et universis et singulis aliis officialibus et subditis nostris, vel dictorum officialium loca tenentibus, quod super predictis assistant et tribuant vobis auxilium, consilium, et favorem, quotiens et quando inde per vos fuerit requisiti. Nos enim vobis super predictis et incidentibus connexis aut dependentibus vel emergentibus quomodolibet ex eisdem vices nostras plenas comittimus per presentes.

Datis Ceserauguste, viii die Julii, anno a nativitate Domini m ccc lx prima.

[493] C 1203:178 (August 20, 1364) (Secret Seal)

[In return for sums he has advanced the Court, Faraig de Belvis is granted a female Muslim slave estimated to be worth 300s.]

See pp.43ss, 55.

Petrus, etc. Dilecto consiliario nostro Domenico Luppi Sarnes, militi, merino Ceserauguste, salutem et dilectionem. Cum nos Ffarayg de Belluis, menescalo domus nostre, quendam sarracenam captivam, que in posse vestro existit, queque nobis competit, et que trescentos solidos jaccenses dicitur valere, duxerimus concedendam, propterea vobis dicimus et mandamus expresse quatenus, dicto Ffarayg vobis restituente cautelas cum quibus consimilibus quantitas sibi per nostram curiam debeatur, vel etiam maioris si sarracena ipsa majoris valoris existit, eandem sarracenam tradatis dicto Ffarayg vel cui voluerit loco sui. Quamobrem non per presentem mandamus magistro rationali curie nostre, vel alii sic cuicumque a vobis de predictis competenter audituro, quod vobis sibi tempore vestri ratiocinii restituente cautelas, huiusmodi de eadem sarracena nullam vobis faciat questionem, vobis jurante quod dicta sarracena non valet nisi trescentos solidos supradictos.

Datis Cesarauguste, sub nostro sigillo secreto, xx die Augusto, anno a nativitate Domini m ccc lx iiii.

[494] C 1204:63 (April 8, 1365)

[The king accepts back into his service the Muslims of Castro and Alfandequiella, and responds to demands made by them as pre-conditions of their return.]

English paraphrase on pp.367-8.

A tuyt sia manifest que nos, En Pere, etc., esguardants que vosaltres, moros del castell de Castre i de l'Alfangeguelia, [sic], qui, per maluats consells enganats, contra nos i la nostra corona vos erets rebellats i alçats i donats al Rey de Castella, nostre publich enemich; ara conexents vostra error i penedints de aquella, cobejets de tot vostre cor exir de la dita vostra error i tornar a nostra senyorja i obedencia, e sobre aço, ab aquella humilitat que havets pagut, hajats a nos demanada venia i perdo de ço que mal haviets fet, i encara per tal que en nostra fe siats pus escalfats i pus volenterosament i pus coratjosa estiats per mantenir nostra honor, nos haiats suppljcat qu'us deguessem atorgar alcunes grades contengudes en los capitols deius escrits. Per ço, nos volents seguir ha carrera de nostres predecessors, qui tots temps han anat benignaisent i misericordiosa envers lurs sotsmeses, i qui moltes vegades envers aquells qul lur misericordia demanauen aquella misericordia han davant posada a venjança, e cobejants enquant divinalment nos promes resemblar aquell, lo loch del qual tenim en terra, qui diu que no vol la mort del pecador, mas que's convertesca i viua, aquells capitols hauem vista i regoneguts [sic], i apres hauda deliberacio en nostre consell, los hauem otorgats i proveits segons que en la fi [sic] de cascun [495] de aquells es contengut. La tenor dels quals Capitols i de les provisiones a aquells fetes es aytal:

Molt alt i molt poderos princep i senyor: a la vostra molt excellent senyoria suspliquen i demanen los moros i aljama de Castre I l'Alfandeguella, los quals, molt poderos Senyor, volen venir a la vostra merce i benignitat, si'ls prometets les coses infraseguentes i en los presents Capitols contengudes.

Primerament demanen los moros dels damuntdits lochs a vos, molt poderos Senyor, que com ells sien talats i cremats i malmenats per captivitat de aquells, com n'i haj[a] catius alguns, que placia a la vostra benignitat i senyoria que'ls façats franchs i quitis de totes coses que